Ne uzun ince bir yoldayız, ne de kalın ve geniş bir yoldayız. Gece ve gündüz gittiğimiz bir gerçek ama nereye belli değil. Belli olan; ekonomi iyi olursa kuldan, kötü olursa Allah’tan.

Sevgili Retail Türkiye okuyucuları,

Ekonominin gidişatı iyi değil, bunu hükümet yetkilileri de biliyor. Teğet geçecek denilen ok, biz imalatçıların böğrüne saplandı. Netice olarak açıklanan işsizlik verilerinin, küçülme oranındaki ürkütücü rakamların, ihracattaki gerilemenin, sanayideki kapasite kullanım düşüklüğünün iç açıcı olmadığını hepimiz açık seçik görüyoruz.

Buna karşılık alınan tedbirler elbette ki iyi niyetli çalışmalardır ama iktidar partisine ait milletvekilleri bile gidişattan memnun değil. Örneğin küçük esnafın, sanatkarların ve KOBİ ölçeğindeki üreticilerin alınan tedbirlerden istifade edemediğini açık açık söylüyorlar.

Bankalar maalesef zor durumda olana kredi vermiyor. Hele de KOBİ yapısındaki işletmelere kredi verecekse; vereceği paranın en az dört katı ipotek veya kredi karşılığı faizi de içine alacak miktarda mevduat blokesi istiyor. Bu şartlarda kredi alan babayiğit de bu dönemde elbette zor. Netice olarak da sıkıntıda olan ticaret, en zor şartlara katlanmakta ve istenmeyen sona yavaş yavaş sürüklenmekte.

Burada bütün kabahat bankalarda diyemeyiz. Ülkemizde KOBİ’lerin de tamamen masum olduğunu söylemek zor. Zira bu işletmelerin sahipleri, cüzdanları ile şirketlerinin kasalarını artık birbirinden ayırmak zorundalar. Bazel 2 kriterleri henüz ülkemizde tam anlaşılmamışken, AB ülkelerinde bazel 3 kriterleri konuşulmaya başladı.

Bazel 2 kriterlerinin temelini; bankalarda risk veri tabanı oluşturulması, KOBİ’lere yol gösterilmesi, risk haritası oluşturularak KOBİ’lerle birlikte hareket edilmesi oluşturuyor. Tabii ki bunları yaparken de, AB stantadtlarına uygunluk açısından KOBİ’lerin bilançolarını şeffaflaştırmaları, kurumsallaşmaları gerekir. Böylece meydana gelecek risklerin yönetimi durumunda, bankaların yardımcı olabilmeleri daha kolay olacaktır.

Biraz daha Türkçe anlatayım: Bazel 2 kirterleri gereği, KOBİ’ler yapılarını yenilemeli ve güçlendirmeliydiler. Kağıt üzerinde kurulu olanlara, kayıt dışı çalışanlara artık bankalar itibar etmeyecekti. Bazel 2; bankaların kredilendirmelerini, yatırım plan ve projesine göre bir zapturapt altına alma yöntemi idi. 2008 yılının Temmuz ayı sonunda, bazel 2 kriterlerine uyum göstermeyen şirketler, banka ve vergi dairelerinde zor durumlar yaşayacaklardı. Ama gel gör ki nedense hepsi unutuldu gitti. Hükümetin gündemi ekonominin dışında oluştuğu ve siyasal bir süreci kovaladığı için bütün bunlar buharlaşıp gitti…

Uzun lafın kısası AB müktesebatı ve uyum yasaları ile ilgili çalışmalar tam yapılamadığı için; AB kaynaklı krediler ve yardım paketleri bazel 2 kriterlerine uyan KOBİ şirketleri yerine, parası olana verilmekte. Yani zengini daha da zengin etme yöntemi değişmedi.

AB’de ve gelişmiş ülkelerde, KOBİ niteliğindeki şirketler, kriz durumlarında risk yönetimini ve kriz yönetimini oturup bankalarla çözme yoluna gitmektedir. Ülkemizde ise çok kriz yaşamamıza rağmen halen daha sistemlerimizi oluşturamadık, kurumsallaşamadık ve şeffaflaşamadık. Dolayısı ile de herkes kendi başının çaresine bakma yolunu tercih etti. Bir anlamda gemisini kurtaran kaptan…

Oysa ki yalnızca KOBİ’lerle ilgili bazel 2’de değil; AB’de, çevre ile ilgili kriterler de böyle, taşımacılıkla ilgili düzenlenen K1 yetki belgesini içeren yasalar da böyle.

Netice olarak ne uzun ince bir yoldayız, ne de kalın ve geniş bir yoldayız. Gece ve gündüz gittiğimiz bir gerçek ama nereye belli değil. Belli olan; ekonomi iyi olursa kuldan, kötü olursa Allah’tan.

Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Temmuz 2009 - 5. sayısında yayınlanmıştır.

---

.

 Diğer...