|
 Jones Lang LaSalle Türkiye Başkanı Avi Alkaş, İstanbul’un perakende, ofis, lojistik, konut, otel piyasalarını 2008 piyasa koşulları ve 2009 beklentileri ile yorumlayan İstanbul Gayrimenkul Piyasaları Raporu’nu değerlendirdi. Aklaş, “Büyüklük, ölçek ve konum avantajları ile İstanbul, uzun vadede dünya kenti statüsü kazanmaya aday. Dinamik bir 21. yüzyıl kentinin ihtiyaçlarını karşılayacak, güçlü bir gayrimenkul altyapısına sahip oluşu bu açıdan önemli bir üstünlük sağlıyor. Mevcut kriz, dünya genelinde olduğu gibi İstanbul’un da gayrimenkul dinamiklerini etkilesede, uzun vadeli yatırımların devam etmesi, şehrin ekonomik altyapısı ve piyasa gelişimi açısından gelmiş olduğu nokta, küresel koşulların iyileşmesiyle birlikte gayrimenkul piyasasının tekrar bir büyüme trendine gireceğine işaret ediyor. Jones Lang LaSalle tarafından hazırlanan İstanbul Gayrimenkul Piyasaları Raporu da İstanbul’un gayrimenkul sektörlerinde sahip olduğu potansiyeli ortaya koyuyor” dedi.
Perakende: İstanbul, orta vadede cazip fırsatlar sunuyor
İstanbul Gayrimenkul Piyasaları Raporu’na göre; Moskova’dan sonra Orta ve Doğu Avrupa bölgesinin ikinci büyük perakende piyasası olan İstanbul, gücünü korumaya devam ediyor.
Raporda orta vadede İstanbul perakende piyasasının, nüfus profili ve büyüyen orta sınıfı ile yatırımcılara önemli imkânlar sunduğu, tüketici talebinin 2009 yılının ikinci yarısında yeniden çıkışa geçeceği öngörülüyor.
2010 yılı itibariyle uzun vadeli büyüme trendine dönüleceği, doğru kiracı karmasının ve verimli bir yönetim anlayışının alışveriş merkezlerine cazip fırsatlar sunacağı vurgulanıyor.
İstanbul AVM piyasasının son beş yıl içinde hızlı bir gelişme gösterdiğini belirten rapora göre; 2003 yılında İstanbul’da 555 bin metrekare olan alışveriş merkezi alanı (brüt kiralanabilir alan), 2008 yıl sonu itibariyle 1.8 milyon metrekareye ulaştı.2009 yılı sonunda ise bu rakamın 3.1 milyon metrekare olması bekleniyor.
Raporda 2007 yılında 940 milyon Euro olan toplam yatırım hacminin 2008 yılında 35 milyon Euro’ya kadar indiği, 2009 yılının ikinci yarısında piyasanın canlanmasının beklendiği kaydediliyor.
 Ofis: Yatırımcı ve kiracı talebinin güçlü olması bekleniyor
Rapora göre; Türkiye’nin toplam ofis piyasasının %80’ini elinde bulunduran, Moskova ve Varşova’dan sonra Orta ve Doğu Avrupa bölgesinde en büyük üçüncü piyasa olan İstanbul, A sınıfı ofis alanı açısından henüz yeterince gelişmemiş durumda. Istanbul ofis pazarının A sınıfı depo yetersizliğinden dolayı sıkıntı çektiğini belirten Jones Lang LaSalle Türkiye Yönetici Direktörü Alan Robertson, “Buna bir de daha kaliteli konaklama ihtiyacıyla yer değiştirmeye çalışan kiracı talepleri eklendiğinde; pazar, genel ekonomik problemlere rağmen oldukça aktif kalıyor. Istanbul ofis pazarında bu yıl hem geliştiriciler, hem de yatırımcılar için iyi fırsatlar bulunduğuna inanıyorum” dedi. Raporda, 2005 yılından beri şehrin merkezi iş bölgesinde yer almak isteyen yabancı şirketler nedeniyle yoğun bir kullanıcı talebi var, A sınıfının arzı yeterli değil. Bu nedenle kullanıcıların Anadolu yakasında Ümraniye ve Kavacık, Avrupa yakasında ise Güneşli-İkitelli gibi alternatif bölgelere yöneldiği belirtiliyor. 2009 yılında kira ve boşluk oranlarının durağan seyrini devam ettireceği, orta dönemde ise hem yatırımcı, hem de kiracı talebinin güçlü olmasının beklendiği ifade ediliyor.
Lojistik: Türkiye’nin en büyük lojistik pazarı İstanbul
İstanbul, İzmit ve Tekirdağ’ı da kapsayan hinterlandı ile birlikte ele alındığında Türkiye’nin en büyük lojistik pazarını oluşturuyor. Perakende sektöründeki gelişime paralel olarak modern depolama tesislerine talep artıyor. Artan talep arsa fiyatlarında ve kaliteli depo kiralarında yüksek artışlara neden oluyor. Şehir merkezine yakın küçük arsaların metrekare fiyatları 450 Euro ve en yüksek kira oranları 5-6 Euro (metrekare/ay) seviyesine yükseliyor.
Şehirdeki tüm lojistik alanının yaklaşık yarısına ev sahipliği yapan Anadolu yakası, başlıca lojistik pazarı olarak öne çıkıyor. EMG, Goodman ve Logiturc gibi yatırımcılar, şehrin stratejik konumu, yüksek nüfusu ve kuvvetli perakende pazarından kaynaklanan potansiyelini dikkate alarak, uzun vadede önemli bir lojistik merkezi olarak gördükleri bu pazara yatırımlarına devam ediyor.
Konut: Konut talebi, arzın üzerinde
Türkiye’deki konut piyasası; depreme dayanıksız mevcut binaların yenilenmesi ihtiyacı, hane sayısındaki hızlı artış ve giderek büyüyen orta gelirli kesimin artan yatırım isteği nedeniyle son derece büyük bir potansiyel taşıyor. Global ekonomik koşullar sebebiyle azalan talep, önümüzdeki birkaç yıl bazı lüks konut projelerinin yavaşlamasına neden olabilecekken, orta sınıftan kaynaklanan talebin güçlü seyrini koruyacağı ve ipotekli konut finansmanının işlerlik kazanmasının bu talebi arttıracağı bekleniyor.
“İstanbul Gayrimenkul Piyasaları Raporu” Sonuçlar:
-İstanbul, ülke ekonomisinin ve iş dünyasının kalbi olma özelliğini koruyor.
-Yüksek ekonomik büyüme potansiyeli ve genç nüfusu gayrimenkulde önemli fırsatların oluşmasına yol açıyor.
-Şehir genelinde perakendeci sayısı eşit bir şekilde dağılmamış olup, bazı bölgelerinde fazla bir yoğunluk söz konusudur.
Ancak uygun bir kiracı karması ile birlikte iyi bir hizmet alanı ve etkin bir idareye sahip olan alışveriş merkezleri, önemli iş imkânları sunmaktadır.
-İstanbul’un ofis piyasası, bir yandan yüksek kaliteli mevcudun düşük bir sayıda olması, diğer yandan da kentin Kafkasya ve Ortadoğu’yla çalışan çok uluslu şirketler için bir merkez olarak işlev görmesi nedeniyle ciddi bir yatırım potansiyeli arz etmektedir.
-İstanbul’un stratejik konumu ve kuvvetli perakende pazarı, şehrin uzun vadede önemli bir lojistik merkezi olma yönünde potansiyelini arttırmaktadır.
-Konut piyasasının gelişimdeki en büyük etkenler depreme dayanıksız mevcudun yenilenmesi ihtiyacı, hane sayısındaki hızlı artış ve orta gelirli kesimin yatırıma yönelmesidir.
Tam anlamıyla işlerliğe sahip bir ipotekli konut kredisi piyasası oluştuğunda konut talebi daha da artacaktır.
|
