|
2011 yılında Ege bölgesindeki başlıca 20 gıda perakendecisinde yaptığımız anket çalışmasında perakendecilerimizin sadece %8’inin şirketlerinde dönemlik perakende seviyesindeki envanter kaybını ciro bazında ölçtüklerini gördük.
 Güvenlik sistemleri sektörü her geçen gün büyüyor. Zira perakendecilerin adeta gizli ortaklarından biri olan market fareleri, göz ardı edilmeyecek oranda hırsızlık yapıyor. Sektörün güçlü oyuncularından olan Arsis Güvenlik Sistemleri Yönetim Kurulu Başkanı Osman Şentürk ile sohbet ederken ağzımız adeta açık kaldı. Anlatılanları, Şentürk’ün ağzında okurlarımıza da aktarmak istedik.
Mağazalar kayıplarını ölçüyorlar mı?
2011 yılında Ege bölgesindeki başlıca 20 gıda perakendecisinde yaptığımız anket çalışmasında perakendecilerimizin sadece %8’inin şirketlerinde dönemlik perakende seviyesindeki envanter kaybını ciro bazında ölçtüklerini gördük.
Halbuki iki sene öncesine göre geçtiğimiz seneye ait envanter kaybı artış gösteriyor mu? diye sorduğumuzda yaklaşık %60’ı artış gösterdiğini belirtmiştir.
Buna müteakip, bu mağazaların %67’sinde kayıpları düzenli olarak inceleyen, sorgulayan ve iyileştirme çalışmalarını yürüten bir sorumlu yoktur.
Kaybı izleyen süreç ölçümleri olmadan kayıpları minimize etmek çok zordur. Zira mağaza sayınız arttıkça kontrol giderek elinizden kayacaktır. Bu sebeple mağazalarımıza güvenlik sistemlerinin çalışır durumda tutmalarını ve kayıplarını kategorik ve periyodik olarak ölçmelerini tavsiye ediyoruz. Bu konuda farkındalık eğitimleri veriyoruz.
Mağazada ürün kayıplarının nedenleri neler?
Gene yaptığımız anket çalışmasında %43 oranında hırsızlık kaynaklı kayıp olduğu gözlemleniyor. %22 oranında şirket içi kayıplar, kalan yüzdeyi ise tedarikçi kaynaklı, yönetimsel süreç kayıpları ve fireler oluşturuyor.
Hırsızlığı daha açtığımız zaman bunun yaklaşık %80 oranının profesyonellerden kaynaklandığı görülüyor, tabii bu yapılan anket gıda perakendesi ile ilgilidir. Markalı gıda ürünlerinin piyasada satışı çok kolay olduğu için bu sektörde profesyonellerin daha yoğun hareketini görüyoruz.
Hırsızlık temelli kayıpların başlıca nedeni, mağaza farelerinin ilgili mağazayı sahipsiz görmeleridir. Mağazada ürün güvenlik sistemi ve kamera yoktur veya çalışmamaktadır, personel ilgisi düşüktür, disiplin zayıftır. Bunu gözlemlemek çok kolaydır. Dolayısıyla mağaza fareleri sistemi olmayan, personel ilgisi zayıf olan yerleri seçerler. Ama illaki mağaza fareleri kapıda veya kasa arasında güvenlik anteni olup olmadığını mutlaka kontrol ederler
Kayıplar perakendecilere nasıl bir yük yüklüyor? Ve kayıpları azaltmanın ne gibi yöntemleri var?
Bugün kayıplarda dünya ortalaması cironun %1,5 oranını teşkil eder. Yani mağaza sahibi olarak tek sahip siz değilsiniz. Devletin yanısıra hırsızlar da sizin kar ortağınızdır. Yani üç ortaklı bir işletmesiniz. Burada kayıpları önlemenin yol haritası bellidir, bu işlemleri disiplinle planlı bir şekilde uygulayan %1,5 altına düşer. Burası Türkiye, kaybımız dünya ortalamalarına göre daha düşüktür diyemeyiz, zira tam tersine kayıpların daha yüksek olduğunu gözlemliyoruz.
 Güvenlik sistemlerinin çalışır durumda olmaması veya personelin kontrolünde bulunması, merkezin bu sistemleri uzaktan izleyememesi, servislerin yavaş verilmesi kayıpları arttırır. Sistemi olan ama denetlemeyen mağaza, kilidi olan kapının açık bırakılmasına benzer. Dolayısıyla bu zaaf özellikle profesyonel hırsızlar tarafından değerlendirilir.
Nasıl bir yol haritası öneriyorsunuz?
Kritik başarı göstergelerini (KPI) kullanmak gerekiyor. Bu göstergeler, organizasyonların kayıpları minimize etme hedefleri doğrultusunda ilerleme ve iyileştirme aşamalarını tanımlayıp ölçülmesine yardım eden araçlardır. Kayıp oranı iyileştirilecekse, öncelikle ölçülmelidir mantığı ile yola çıkmalıyız. Yöneticilerin operasyonlarını daha iyi yönetmeleri ve performanslarını artırmalarını sağlamak için yerinde ve doğru geri bildirimlerin sistematik verilmesi kaçınılmaz oluyor.
Yol haritası şu şekildedir:
- Yönetim kurulu kayıplarla ilgili kritik başarı göstergesini oluşturmalıdır ve periyodik olarak takip etmelidir.
- Güvenlik politikası ile ilgili kararları ve satın almaları yönetim kurulu bizzat yapmalıdır veya kendisine bağlı sorumlu atamalıdır.
- Güvenlik sistemlerinin çalışır durumda tutulması önemlidir. Merkezdeki atanan sorumlu tüm sistemleri izleyebilmelidir. Sistemler mağaza personelinin kontrolünde olmamalıdır.
- Sistemlerin servisi mümkünse uzaktan erişimle yapılmalıdır. Sistemlerle ilgili sarf malzemeleri bütçelendirilmelidir.
- İşe yeni alınan çalışanlara güvenlik oryantasyonu verilmelidir.
- Ürün güvenlik etiketlemeleri olabildiğince tedarikçi seviyesinde kaynak etiketleme şeklinde yapılmalıdır.
- Güvenlik sistemleri entegre çalışmalıdır. Ürün güvenlik, kamera, geçiş kontrol ve hırsız ihbar sistemleri bugün entegre çalışabilmekte ve rapor sunabilmektedir.
- Perakende satış katına malların hızlı ikmalinin ve iş gücü tasarrufuna olanak sağlayan kaynak etiketlemenin yapılması kontrol açısından daha uygundur.
Bu konudaki son teknolojiler hakkında bilgi verebilir misiniz?
Bugün güvenlik sistemleri artık internet bağlantılı olarak uzaktan izlenebilmekte, haberleşebilmekte ve birbirine entegre olabilmektedir.
Bu konuda beş yönde ciddi bir yönelim görüyoruz.
a) Operasyonel otomasyon: Tüm güvenlik sistemlerinin uzaktan izlenebildiği, operasyonlardaki önemli olayların görüntülenebildiği sistemler. CUBE sistemimizle bu tür bir otomasyonu sağlıyoruz.
b) RFID terfisine hazır RF ürün güvenlik sistemlerine hazırlık
c) Kaynakta etiketleme çalışmaları
d) tüm sektör hızla RF tabanlı ürün güvenlik sistemlerine geçmektedir. Hatta bu sistemlerin RFID-tabanlı teknolojiye terfi edebilen versiyonuna geçmek için hazırlık yapmaktadır. GS1 EPCglobal’in GS1 EPCglobal RFID-tabanlı EAS standartları ile tekrar kullanılabilir ve atılabilir etiketleri kullanmak için yayınladığı stratejik gözden geçirme ve teknik uygulama kılavuzlarına destekleyen nitelikte yorumlar geldi.
e) Eko-mağazacılık: Bugün birçok perakendeci seçtiği sistemler ve iş süreçlerinde karbon emisyonu düşük, enerji tasarrufunu göz önüne almaktadır.
RFID teknolojisinde verdiğiniz hizmetler nelerdir?
 Yepyeni bir ürünümüz çıktı. Artık mağazalarda yeni el terminalimizle mağaza içi ve mağaza deposundaki ürünleri kolayca sayıyoruz. Bugüne kadar yapılamamış parça seviyeli sayım yapıyoruz. Bununla ilgili bilgi işlem yazılımlarında hiçbir yenileme yapılmasına gerek kalmıyor.
İki tür temel fonksiyonu sunuyoruz.
- Mağazadaki stok sayımını kolayca yapıp merkeze aktarmak
- Mal kabul ve paketleme listesini karşılaştırmak.
Bu kit sayesinde müşterilerimiz kendi bünyelerinde RFID pilot uygulamasını yaparak sistem ile deneyim kazanıyorlar. Bilgi işlem sistemlerinde yeni iş süreçleri ve başarı göstergeleri tanımlayabiliyorlar. Ürün tedarik süreci hızlanıyor ve özellikle sayım işlemlerinde kullanılan ve maliyeti yüksek olan dış kaynaklı sayım maliyetlerinde büyük tasarruf yaşıyorlar.
Siz verdiğiniz hizmetlerle kayıp oranlarını ne kadar düşürebiliyorsunuz?
- Kayıp yaşanan kategori belirlemesi yapıyoruz. Bu kategoride yaşanan ciro kaybını en az %80 engelliyoruz.
- RFID sistemleriyle envanter doğruluğunu %98 oranında tutturabiliyoruz.
- Günlük envanter sayım zamanında ise %90 iyileşme sağlıyoruz.
|
