Gıda perakendeciliğinde Migros ve Carrefour’un ön plana çıktığını son yazılarımızdan birinde (Retail Türkiye – Mayıs 2010) değinmiştik. BİM’i ve hard discount alanını ayrı olarak değerlendirirsek, hiper ve supermarket perakendeciliğinin önde gelen iki zincirinin pazar payları artıyor ve onlardan sonra gelen 3ncü oyuncu ile de aralarındaki ciro farkı da giderek açılıyor.

Neden? Belki de Türkiye’de gıda perakendeciliğinin artık ‘olgunlaşma’ dönemine girmesi ve sıralamayı değiştirebilecek önemli teknolojik buluşların tüm sektörü eşit olarak etkilemesi.

Tepede bu pazar payı birikimine rağmen benzer tüketici eğilimlerini yansıtan Avrupa ülkelerine kıyasla Türk Perakendeciliğinin daha alacağı çok yol var. Nitekim Fransa’da ilk 5 zincir toplam pazarın % 70’ine sahipken Türkiye’de ise yalnız % 30’dan bahsedebiliriz.

Fakat hızlanma başlamıştır ve devam edecektir. Migros ve Carrefour’un toplam 2009 ciroları $ 5.4 milyardır. Her ikisinin de finans kaynakları güçlü, finans maliyetleri düşük ve başarma iştahları yüksek düzeydedir.

Perakende sektörde kümeleşme eğilimi bu alana donanım sağlayan tedarikçilerde de görülüyor mu? Sonuçta perakendeciliğin modern ekipmanlara kavuşması ve şubeleşmenin süratlenmesi 1990’larla başlayan bir olgudur. Dolayısıyle 20 – 30 yıl zarfında hangi ekipman şirketleri büyümüş ve müşterisini takip ederek güçlenmiştir?

Raf Üretimi – İki sanayici başı çekmektedir: ÜÇGE ve Teknogon. Cirolarının toplamını $ 100 milyon olarak öngörmekteyiz. Bu tutarın % 40’ı ihracat kabul edilirse kalan $ 60 milyon toplam Türkiye raf pazarının tahminen % 40’ıdır. Üçge’nin rack satışları cirosunda önemli bir yer tutar. Uzmanlar daha sonra sıralanan raf üreticileriyle baştaki ikisi arasında önemli bir ciro farkı olduğunu ifade ediyorlar.

Soğutma Sistemleri – Başa güreşen iki oyuncu: TEKSO ve Ahmet Yar. İkisinin toplam ciroları tahminen $ 50 milyon. Her ne kadar ihracat payı % 50 olarak öngörülse de ulusal soğutma sektörünün % 40’ını kapsadıkları belirtiliyor.

POS ve Yazılım – Burada uluslararası sermayeli 2 tedarikçiden bahsedeceğiz: IBM POS ve NCR. Toplam olarak $ 40 milyon ciro yaptıklarını öğreniyoruz, pazarı iyi takip edenlerden. Pay kümeleşmesi daha büyük: % 60 civarında.

Sistem Terazileri – Yukarıdakilere oranla çok daha küçük bir pazar olan terazilerde de büyük zincirler iki markaya itibar ediyorlar: Digi ve Bizerba. Toplam terazi ciroları tahminen $ 10 milyon. Zincir mağaza pazarının % 40’ı olarak öngörüyor, bilenler.

Görülüyor ki her alanda başa oynayan iki tedarikçinin bazı ortak yanları var:

• Her İkisi de Köklü Firmalar – Çoğu bu işi 25 yıldan fazla yapıyorlar. Teknogon’un kuruluşu                                   1970’lerde, Tekso ise 1980.

• Her İkisi de Perakendeciliğin Yapılanma Döneminde Hazırdılar – Yapılanma: Metro’nun ilk                         mağazayı açması (1990) ardından Carrefour’un ilk hipermarketi (1993), Migros’un 5M’leri ve 2000’lerin başlarında inorganik satın almalar. Tüm bu aşamalarda ‘iki oyuncu’, hangi alanda olursa olsun vardılar: IBM POS A.Ş.’in işe başlaması: 1993, Ahmet Yar’ın büyük İzmir yatırımı: 2001.

• Yurt Çapında Hizmet – IBM POS A.Ş yurt çapında 36 çözüm ortağıyla çalışıyor. DigiFiter’in ise 60’ya yakın bağımsız servisi var.

• Müşterinin Teknolojik İsteklerine Uyum - Uluslararası perakendecilik hangi teknolojik gelişmeleri takip ediyorsa aynısını Türk perakende zincirleri de talep ediyor. Bu bakımdan öne geçen iki oyuncu devamlı yatırım yapmaya, personelini ve müşterilerini eğitmeye gerek duyuyorlar.

İlginç değil mi? Tedarikçi pazarının yapısı hitap edilen sektörle paralellik arzediyor.

Not: Yukarıdaki veriler piyasayı yakından takip eden kişiler tarafından verilmiştir. Çapraz kontrol sağlanmasına dikkat edilmekle beraber şirketlerin tümünden teyit alınmamıştır. Varsa, hatalar yazara aittir. Mazur görülmesi ricasıyla.