|
 Türkiye, krizlere alışık. Her 10 yılda bir yeni krizler yaşıyoruz. 1994, 2001 krizlerini hepimiz daha dün gibi hatırlıyoruz. Dünyada 2008 yılının başında patlak veren ve ülkemizde de Ağustos 2008 yılından itibaren etkisini iyicene hissettirmeye başlayan global ekonomik krizle ilgili bugüne kadar çok şeyler yazıldı ve çizildi. Neredeyse krizle yatıp krizle kalkıyoruz. Şimdi ise 2010 yılının ilk 6 ayını geride bıraktık. Gelişmeler umut verici. Bu da bizleri sevindiriyor. Hem perakendecilere hem de tedarikçilere sorularımızı yönelttik, ilk 6 ayı günahıyla sevabıyla değerlendirdik. Başlığı da gelen cevaplardan oluşturduk. Biz sorduk, güzel cevaplar aldık.
DenizBank, karını en çok artıran özel banka oldu
DenizBank’ın 2009 yılında Türkiye’nin karını en çok artıran özel bankası ve Dünya çapında Dexia grubu bünyesinde yer alan en başarılı kurum olarak öne çıktığını kaydeden Denizbank İşletme ve Tarım Bankacılığı Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Sun, ”Elde edilen başarılı grafik, yılın ilk yarısında da sürdürülmüş olup, genel olarak tüm bankacılık alanlarında hedeflerimize ulaştığımızı söyleyebiliriz. Krizin başladığı günden bugüne kadar müşterilerimize duyduğumuz güvenin sonucu olarak, ihtiyaç anında piyasaya verilen desteğin bir gün bile azaltılmaması, bugün bizi Türkiye’nin en güvenilen ve istikrarlı bankaları arasında en üst sıralara taşımıştır” dedikten sonra son 6 ayın tahminini şöyle yaptı:
“DenizBank açısından, genel olarak bakıldığında, 2010 yılını geçen yıla göre %6 büyüme ile kapatmayı hedefliyoruz. İşletme Bankacılığı tarafında ise büyümenin %15 civarında gerçekleşmesini hedefliyoruz. Belirtilen hedeflere ulaşabilmek için hız kesmeden çalışmaları sürdüreceğiz.
Açıkçası en büyük korkumuz yılın ilk döneminde sorunlu kredilerde geçen yıl yaşanan artışın sürmesiydi, ancak sön dönemde sorunlu kredi oranının %5’in altına gerilemesi önümüzdeki 6 aylık sürece daha olumlu bakmamızı sağlamıştır.”
Krizin etkilerinin azaldığı ifade eden Sun, “Ancak tamamen geçtiğini söylememiz mümkün değil. Özellikle son dönemde Avrupa’da Yunanistan ve İspanya’da yaşanan krizler, Ülke ekonomilerinin toplu olarak iyileşmediğinin büyük bir göstergesi. Bu bağlamda özellikle Euro bölgesinde suların yıl sonuna kadar durulacağını düşünmüyoruz. Ekonomisi güçlü görünen Avrupa ülkelerinin, mevcut koşullarda Avrupa Birliği’ndeki diğer ülkelere daha ne kadar destek verecekleri meçhul. Türkiye olarak temkini elden bırakmadan, istikrarlı ilerleyişimizi sürdürmeliyiz” dedikten sonra 2011 yılıyla ilgili düşüncelerini şöyle sıraladı:
“2010 yılsonunu görmeden 2011 için doğru bir projeksiyon yapmak pek mümkün görünmüyor. Avrupa ve Amerika’da yaşanacak ekonomik gelişmelerin yılsonuna dek yakından takip edilmesi ve her türlü senaryoya hazır olunması durumunda 2011 yılının krizin etkilerinden arınması mümkün olabilir. Ancak iki bölge de ekonomik dengeler son derece hassas ve bu hassasiyet sürdükçe kriz etkisinin 2011 yılında da sürmesi muhtemel.
Büyüme hedeflerinin realist olduğunu düşünüyoruz. Büyüme hedeflerini en çok etkileyen, ülke çapında krizden korunma adına yaşanan katı korumacı yapı olmuştur. Söz konusu korumacı yaklaşım ülkemizi krize karşı korumuş, ancak üretimin, yatırımların ve harcamaların azalmasına, sonuç olarak da büyüme trendinin yavaşlamasına neden olmuştur. Türkiye 2010 büyüme hedeflerini gerçekleştirebilirse, aynı ivme ile 2011 yılında büyüme çıtasını daha yükseğe koyacaktır. İstikrarın korunması ve Dünya çapında yeni bir buhran yaşanmaması durumunda hedeflere ulaşılmasının çok zor olmadığını düşünüyoruz.”
Sincap’ta hedefler gerçekleşti
 Sincap A.Ş.olarak 2010 yılının belirlenen hedefleri doğrultusunda geçtiğini söyleyen Genel Müdür Ali Tabak, “Görünen o ki yılsonu hedeflerimizi tahminlerimizin üzerinde gerçekleştireceğiz. 2010 yılı, illaki krizle iç içe geçen bir yıl fakat marketçilik sektörü kendi krizini de yükselişini de işini doğru yapabilme ve takip edebilme becerisine bağlıdır. Bence Türkiye’de perakende sektörü ne yapacağını bildiği taktirde krize rağmen büyüme gösterebilecek ender sektörlerdendir. Önemli olan biz marketçiler işimizle ilgilenelim naktimizi ve vaktimizi işimize verelim, o zaman görülecek ki daha hızlı büyüyeceğiz” dedi.
Rammar’a göre durum iyi
 Rammar Marketler Zinciri Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Karadağ, Rammar olarak ilk altı ayın çok iyi geçtiğini söyledi. 2009 yılına göre ciroların daha iyi ve tahmin edilen oranda arttığını kaydeden Karadağ, “ 2010 yılının son altı ayı ilk altı ayından daha iyi olacaktır. 2010’un son altı ayında Ramazan Ayı, Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı ve yeni yıl gibi etkinlikler ile cirolar istenen seviyelere gelecektir. Rammar olarak 2010’da mağaza sayımızı 50’e çıkartmayı ve ciromuzu planladığımız % 35 oranda artmasını hedefliyoruz” dedikten sonra şunları söyledi:
“Kriz tamamen geçmedi ancak krizin etkilerini sektör bu yıl üzerinden atacaktır. Perakende sektörünün cirosunun 2010 yılında 200 milyar dolar olması bekleniyor. Türkiye hala cazibesini sürdürüyor. Önümüzdeki dönemde Türkiye’ye yatırımlarda artacaktır. Piyasada geçen seneye göre bir iyimserlik havası var. Sektör kendini toparladı. Ve bu durum cirolara yansımaya başladı.
Türkiye ekonomisi Avrupa içinde özellikle gıda sektöründe en dinamik ülke durumumdadır. Şu anda, henüz perakende ticaretin ortalama % 20’i organize zincirler tarafından yapılıyor. Yani hedeflenen % 40’lara daha çok yol var.2010 yılında krizin etkisinden tamamen kurtulacak olan ülkemiz, 2011 yılında ise kendisini toparlayarak hızlı bir büyüme gerçekleştireceğine inanıyorum.”
Özgörkey, büyümeyi sürdürecek
 İlk 6 ayı krize rağmen büyüme ile geçirdiklerini vurgulayan Özgörkey Gıda Ürünleri Pazarlama & Kurumsal İlişkiler Müdürü Gökben Uskuç, “Dondurulmuş gıda sektöründe büyüme son birkaç yıldır sürüyor. Kriz olmasaydı belki daha agresif bir büyüme gerçekleşebilirdi, ancak genel olarak baktığımızda Özgörkey Gıda açısından tahminlerimizin gerçekleştiği iyi bir 6 ay geçirdiğimizi söyleyebiliriz. Dondurulmuş gıda sektörü olarak krizin etkisini fazla hissetmedik dolayısıyla büyümenin devam edeceğini düşünüyoruz. Yılın 2. yarısında da gerek miktarsal gerekse ciro karşılığı olarak beklentilerimize ulaşacağımızı tahmin ediyoruz” dedikten sonra şunları söyledi:
“Gıda sektörü, krizi en az zararla atlatan sektörlerden biri oldu. Dondurulmuş gıda sektöründe de krize rağmen bir küçülme olmaması nedeniyle genel anlamda olumsuz bir gelişme yaşanmadı. Bu anlamda sektörün yükseliş yönündeki trendinin devam edeceğini öngörüyoruz.
Önümüzdeki yıl krizin diğer sektörlerdeki etkisinin daha da azalacağını ve bunun sonucu olarak zincirdeki halkaların güçlenerek yola devam edeceklerini düşünüyoruz. Büyümenin daha hızlı olacağı ve çok daha başarılı bir yıl öngörülmekte.”
Seyidoğlu, ciro hedefini arttırdı
 Seyidoğlu Helva Reçel olarak 2010 yılının ayrı bir önem taşıdığını söyleyen Genel Müdür Mehmet Göksu, “Küresel kriz nedeniyle ara verdiğimiz yatırımları süratle devreye soktuk. Seyidoğlu Helva Reçel olarak 2008 yılında elde edilen 35 milyon TL ciroyu 2009 yılında da korumayı başardık. Kriz ortamında hiç işçi çıkarmayarak çalışanımızın da hakkını koruduk. 2010 yılında ise 45 milyon TL ciroya ulaşmayı hedefliyoruz. Bahsedilen 6 aylık dönemde ihracatımızın artırılması ve yeni Pazar arayışlarımıza da hız verdik. Hali hazırda Almanya, İngiltere, Rusya, ABD, gibi ülkelere yaptığımız ihracatı yeni pazarlarla artırdık. İhracat için oluşturduğumuz profesyonel kadro dünyanın en ücra noktalarına kadar giderek geleneksel lezzetlerimizi tanıtıyor. Seyidoğlu olarak 2010 yılını helva-reçel yılı ilan ettik. Dünyada ayak basmadık ülke bırakmayacağız. En ücra ülkelere dahi giderek ürünlerimizi tattırıyoruz. Bu senenin başında 2 bin metrekarelik ek fabrika yatırımı inşaatına başladık. Sene başında 350 olan çalışan sayımızı yeni mağaza ve kapasite artırım yatırımlarıyla 400’e çıkaracağız. Ürün çeşidimizi 300’ün üzerine çıkararak global bir marka olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz” dedikten sonra şu bilgileri verdi:
“2010 yılının ilk 6 ayında nispeten etkisi devam eden krizin son 6 ayda tamamen sona ermesini bekliyoruz. Devreye soktuğumuz yeni yatırım ve istihdam artırımı çalışmalarımızla da buna inandığımızı gösteriyoruz. 2010 yılında firma olarak 45 milyon TL ciro hedefimiz var. İlk 6 ayı değerlendirdiğimizde bu hedefe rahatlıkla ulaşmayı bekliyoruz.”
2009 yılıyla bir kıyaslama yaptıklarında krizin etkilerinin çok gerilerde kaldığını ifade eden Göksu, “Üretim ihracat, tüketim anlamında da bu etki kendini ciddi bir şekilde hissettiriyor. Türkiye’de üretim yapan firmalar genellikle girdi maliyetleri ve personel istihdamı üzerindeki maliyetlerle karşılaşır. Bu sıkıntıların da alınacak önlemlerle hafifletilmesini bekliyoruz. Şu an krizin etkilerinin tamamen geçtiğini söyleyemesek de artık krizin firmaları zora sokacak yıkıcı bir etkisi kalmadı. Firmalar krizde ertelediği yatırımlarını arka arkaya devreye sokmaktadır. Piyasalara şu an daha fazla güven hakim olmuştur. Pusulu hava ve yarın ne olacak korkusu hemen hemen tüm sektörler için geride kalmıştır” dedi.
Groseri’de cirolar yükseliyor
 2009 yılı ile kıyas yapıldığında her iki yılda ilk 6 ayı hemen hemen aynı yüzde büyüme rakamları ile (%18 ve %16) geçirdiklerini kaydeden Groseri Yönetim Kurulu Üyesi Levent Uğurses, “Rekabette bölgemizde ilk 6 ay yeni açılan çok sayıda mağazaya rağmen bu rakamlara ulaşmak beni memnun etmekte. Ülkemiz bu krizde birçok ülkeye göre çok daha iyi durumda, eskiden ihracatımızın büyük oranını oluşturan Avrupa'da yaşanan sıkıntı bağlılığımız gereği bizim için iyi gösterge olmazdı ama artık ihracat pastamızda Avrupa ağırlığı halen büyük olmakla beraber eskisi kadar yüksek değil” dedikten sonra şunları söyledi:
“Orta Doğu ve Afrika gibi yeni pazarlar bu kötü beklentiyi biraz dengelemekte. Komşularımız ile aktif yakın siyaset ekonomiye canlılık verecektir diye düşünmekteyim. Enflasyon yaz aylarında inse de son aylarda üretici fiyatlarının bayağı bir altında kalan tüketici fiyatlarının önümüzdeki aylarda makası kapatacağını da göz ardı etmemek lazım. Maastricht kriterlerinde bir çok rasyoyu tutturan Türkiye'nin en önemli sorunu işsizlikte, perakendeyi de içeren hizmet ve çeşitlenmesi gereken turizm (yaz, kış, inanç, emekli) sektörlerinin doğru iktisat politikaları ile desteklenerek ülke büyümemizde sanayiye yardımcı olacak dikkat edilmesi gereken diğer güçler olduğuna inanmaktayım.”
Altunbilekler, yüzde 35 büyüyecek
 2009 yılının sonlarına doğru ekonomik göstergelerde gözlemlenen gelişmelerin 2010 yılında iş dünyasını olumlu gideceğinin sinyallerini verdiğini belirten Altunbilekler Yönetim Kurulu Başkanı ve Ankara PERDER Başkanı Mustafa Altunbilek, “Ticaretin krizden önemli bir ölçüde etkilendiği 2009 yılında organize perakende krize rağmen büyümeyi başarmıştı. Krizin en yoğun yaşandığı dönemlerde bile iyimser olabilmeyi başarırken, 2010 yılının daha umut verici bir yıl olacağını zaten önceden tahmin etmiştik. Altunbilekler’e gelince; biz şirketimizin yıl planlarını yaparken, ana kuralımızı kaynaklarımızı en verimli şekilde kullanmak olarak belirledik. Yapacağımız tüm yatırımlarda işimizi hem aile bireyleriyle hem de yöneticilerimizle analiz ediyor, olası riskleri aza indirebilmek için çaba gösteriyoruz. Bu bağlamda. 2009 yılının başından beri başlattığımız yeniden yapılanma süreci 2009 krizinin etkilerine rağmen bizim için tatmin edici ölçüde verimli geçti. Mağaza, personel, finans, stok ve tedarik zincir yönetiminde yapmış olduğumuz verimlilik çalışmaları 2010 yılının ilk altı ayına olumlu bir şekilde yansımış oldu” dedikten sonra şu açıklamada bulundu:
“Krizin de etkisiyle Türkiye’nin bugün geldiği ekonomik durum diğer ülkelerin ekonomik durumlarına göre çok daha iyi durumda. Sektörümüz 2010 yılından oldukça umutlu. Organize perakende sektörü 2010 yılının ilk üç ayında cirosunu yüzde 8 oranında büyütürken, istihdamını ise yüzde 3 oranında artırmayı başardı. Bu rakamlardan da anlaşılacağı üzere bu yıl perakende sektörünün ilk ayları diğer sektörlere kıyasla daha verimli geçti. Siyasi istikrar çok önemli. Ülkemizde genel seçimler normal zamanında yapılırsa bu 2010 yılı bizi hedeflerimize ulaştıran bir yıl olacaktır. Yılsonunda Altunbilekler olarak % 35’lik bir büyüme bekliyoruz.”
Krizin tamamen geçtiğini düşünmek zor olsa da, ekonomik göstergelerin dünya ekonomisinin iyiye gittiğini gösterdiğini kaydeden Altunbilek, “Daha iyimser bir yaklaşımla krizin etkilerinin giderek azalacağını umut ediyoruz. 2009 dünya krizinin Türkiye ekonomisine etkisiyle Türkiye’nin daha önce yaşadığı kendi krizlerinin etkileri birbirinden farklıydı. Dolayısıyla dünyadaki olumlu veya olumsuz gelişmelerden tabiiki Türkiye de etkilenecektir. Gerek ülke içindeki gerekse ülke dışındaki öngörülemeyen belirsizlikler yaşanmadığı taktirde 2011’de toparlanmanın devam edeceğini tahmin etmekteyiz” dedi.
2011 yılı, daha istikrarlı geçecek
 Üretici firmaların 2009'un ilk 6 ayı ile 2010'un ilk 6 ayına baktıklarında büyük bir ihtimalle satış hedeflerini tutturabildiklerini söyleyen A.G.M Dış Ticaret ve Pazarlama A.Ş Yönetim Kurulu Üyesi Turgay Alhan, “Ancak ciro kar hedeflerinde mutlaka geri kalmışlardır, buna en büyük sebep markalı ürünler artık markasız, hatta yerel ürünlerle bile fiyat rekabeti içerisine girmişlerdir, tüketiciler artık markalı ve pahalı ürünlerden kaçınmakta, üretici firma kanalında rekabet hat safhaya ulaşmıştır. Bu gelecekte tehlike sinyalleri vermektedir, aynen üretici kanalında yaşanan rekabet yerel ve ulusal zincirlerde de mevcuttur. Küçük veya büyük ulusal veya yerel zincirlerin yaklaşık %15-20 işletme giderleri mevcuttur, bu rekabet ortamında işletme giderlerinin üzerine koyacakları kar oranları çok küçük seviyelere düşmüştür, bu sebepten dolayı da yerel marketler kendi aralarında veya ulusal kanallar tarafından satın alınmakta, ulusal discount marketlerin ciro ve iş hacimleri bu ortamda yükselme göstermektedir. Bu discountların işletme giderleri market ve süpermarketlere göre daha azdır, bazı yerel zincirlerde ulusal zincir discount mağazalara özenerek daha az işletme gideri olan bu tip işletmelere yönelmişlerdir. İzlediğimiz kadarı ile bu yerel discountlar da ulusallarla rekabet edeceğim diye buralardan da istedikleri kar hedeflerini yapamamaktadırlar” dedikten sonra şu açıklamada bulundu:
“Dünyayı etkileyen global kriz Sayın Başbakanımızın söylediği gibi Türkiye’den teğet geçmiştir, ben dünyadaki krizden etkilendim diyen firmaların kendi işletmelerini incelemeleri aşırı olan maliyet tablolarını kontrol altına almaları gerekmektedir diye düşünüyorum.
2011 yılının 2010 yılına göre daha istikrarlı, üretici firmaların ihracata da daha ağırlık vererek,iç piyasaların çekeceği ürün hedeflerini daha bilinçli yaparak yaşamaları için kar hedeflerine daha da fazla yönelerek dikkatli davrandıkları taktirde başarılı bir 2011 yılı olacaktır diye düşünüyorum.”
KİM, krizi fırsata dönüştürdü
 2009’daki zorlu sürece rağmen KİM Marketler Zinciri olarak her yıl olduğu gibi 2010’da da büyüme planlarının hazır olduğunu kaydeden Yönetim Kurulu Başkanı Erol Ersan, “Yılın ilk altı ayında kendimize çok yüksek hedefler koymadık ama hedeflerimizi gerçekleştirdik ki bu da istikrarlı olduğumuzun kanıtıdır. Bunun mükâfatı olarak kabul ettiğimiz başarıyı 2010’da geçirdiğimiz ilk 6 ayın sonuçlarına baktığımızda görürüz. KİM, gerek müşteri sayısı, gerek aylık ciro, gerekse sektöre etkisi bakımından gelişimini başarıyla sürdürmüştür. Eğitim ve sosyal projelerle birlikte elbette diğer yatırımlarımıza aynı hızla devam ettik. 2010 yılı için projelerimizi çıkardık ve buna göre bir bütçe plânladık. İlk 6 ayı gözden geçirdiğimizde önemli ölçüde projelerimizi gerçekleştirdik.
KİM Marketler olarak eğitimden istihdama, yenilenmeden yeni mağazalara her alanda kendini geliştirmeye, aşmaya kararlıdır” dedikten sonra son 6 ayın tahminini ise şöyle özetledi:
“Ekonominin gelişmesi ve eski haline gelmesi talep yaratma ve tüketimin artmasına bağlı. Bu nedenle işsizlik oranlarını düşürecek yatırımların tüm sektörler için yapılması, böylelikle firmaların istihdam yaratması ülkemiz için önem arz ediyor. Bu noktada ekonomimizde ve sektörde ilk 6 ay umut vericiydi.
KİM, 2010 yılının sonunda 70 mağazaya ulaşmayı amaçlıyor. Şu an İstanbul ve Kocaeli’ndeki 51 mağazamızla hizmette kaliteyi ve güveni birlikte sunuyoruz. Bu arada yakında 52. şubemizi Etiler/Levent’te açacağımızı da haber vermiş olayım. Açıkçası istikrarlı çalışmamıza ve gelişmemize çok güveniyoruz. Firma olarak plânlarımızı ve hedeflerimizi üç yıllık olarak yapıyoruz. Bu plânlamaya göre bu yılın sonuna kadar %20 büyüme hedefi belirledik. Üç yılın sonundaki hedefimiz ise büyüme oranımızı % 85’e çıkararak İstanbul ve diğer illerde 90 şubeye ulaşmak. Bunlardan sonra 2010 sonunda hedeflediğimiz ciroya ulaşacağımızı rahatlıkla söyleyebilirim.”
Krizin tamamen geçmediğini kaydeden Ersan, “Ama ekonomideki gidişat ve cesaretli yatırımlar devam ederse 2011’e daha rahat gireceğimiz kesin. KİM Grup olarak krizi fırsata dönüştürmeyi başardığımızı düşünüyorum. 2008 yılının son aylarında Dünya’da ve ülkemizde ortaya çıkan global krizin etkileri hali hazırda düzelmiş değil. Böyle ticari bakıldığında 2010 yılı geçen yıla göre az da olsa toparlanma sürecine girdiğimizi artık söyleyebiliriz” dedi.
Beğendik’te cirolar yükseldi
 Beğendik Mağaza İşletmeleri A.Ş. İcra Kurulu Başkanı Hacı Duran Beğendik, Beğendik’in 2010 yılı hedefini, 2009 yılındaki mağazalara 4 yaşam ve 15 komşu mağazası ilave ederek, mevcut satışı %50 olarak arttıracaklarını söyledi. Beğendik, “Böylece yıllık yaklaşık 300.000.000 TL satış gerçekleştirilecektir. İlk 6 ayda, satışlarımız bir önceki aynı döneme göre %27,2 oranında artmıştır. Hedeflediğimiz mağazalardan 10 adet komşu mağazası açılmıştır. %50’lik büyüme hedefimizin yarısından fazlası gerçekleşmiştir. Bu anlamda tahminlerimize ulaşıldı diyebiliriz. Yılın ilk altı ayında açılan 10 adet yeni komşu mağazası ve 27,2’lik büyüme oranı yılsonu hedeflerimize ulaşacağımızın bir göstergesi olmuştur. Halen yapımı devam eden mağazalarımız bulunmaktadır. Planlandığı gibi yılsonunda 5 Komşu ve 4 yaşam mağazası daha açılacaktır. Yaşam mağazalarımızın açılması sektörün hareketlenmeye başladığı yılın ikinci yarısına bırakılmıştır. Yaşam ve komşu mağazalarımızın açılması ile 2010 yılı hedeflerimiz gerçekleşecektir. Satış hedefimiz 2010 yılı itibarı gerçekleşmiştir” dedikten sonra krizle ilgili şu bilgileri verdi:
“Tüketici güven endeksi 2009 Aralık ayından itibaren sürekli bir yükselme göstermektedir. Mayıs ayında %86,58 oranına çıkmıştır. Kapasite kullanım oranının 2008 Aralık ayına göre 2009 Aralık ayında 5 puanlık bir artış göstermiş ve %69,7’lere ulaşmıştır. 2008 yılı 4. çeyrekte %7 küçülen GSYH oranı, 2009 yılı 4. çeyrekte %6 oranında büyümüştür. Bu olumlu gelişmelere rağmen Avrupa’da yaşanılan finansal ve makro ekonomik darboğazlar krizin Türkiye’deki seyrinin yavaşlamasına rağmen tümüyle geçmeme ihtimalinin yüksekliğini göstermektedir.“
|
