|
 İç Anadolulu perakendeciler, 13 Mayıs’da Konya Rixos Otel’de dergimiz tarafından düzenlenen “İç Anadolu Perakendecilik Konferansı” isimli etkinliğiyle bir araya geldiler.
Kriz sonrası ne gibi fırsatlar doğacak? Sektör profesyonelleri ve uzman danışmanlar ‘İç Anadolu Perakendecilik Konferansı’nda bu sorunun yanıtı arandı.
Konferansın açılış konuşmasını Konya Ticaret Odası Başkan Vekili Bilal İsmail Haydaroğlu yaptı. Haydaroğlu, perakende sektörünün krizde bile hızlı büyüme kaydettiğini, istihdam olanaklarıyla Türkiye için çok önemli bir sektör olduğunu söyledi.
Yeni bir süreç başladı
 Daha sonra söz alan Türkiye Perakendeciler Federasyonu Başkan Yardımcısı Turan Özbahçeci, 2000 yılı itibariyle sektörde yeni bir sürecin başladığını söyledi. 2006 yılının perakendeciler için bir dönüm noktası olduğunu anımsatan Özbahçeci, 10 adet dernek ve güçlü bir federasyon ile perakendecilerin sesi olmaya devam ettiklerinin altını çizdi. Başkan Yardımcısı Özbahçeci, "Türkiye'nin 1980-90’lı yıllardan sonra dünya markalarının giriş yapması ile bakkaliyeler toplantıcılıktan yerel zincirlerle birlikte market oluşumlarına doğru yöneldi. Bu sürecin çok iyi bir çalışma ve büyüme hızı ile devam etti. Ben değil biz olmak için uğraştık. Konfederasyon olarak 2010 yılı itibariyle enerji sektörüne de girdik. Krizi fırsat bilip yeni şirket kurduk. Kriz bize bilanço okumayı, şirketlerimizi daha iyi tanımayı öğretti. 2010 yılında aile şirketlerinin parçalanmaması için çalıştık. İşimize yatırım yapmayı ve yoğunlaşmayı öğrendik" dedi.
Daha fazla çalışmak
 Real Türkiye Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Türüng ise, günümüzde satın almaların ve birleşmelerin arttığını söyledi. Sektörün artan nüfus ile birlikte büyük bir rekabet içine girdiğine değinen Türüng, gıda güvenliğinin, insanların istek ve taleplerinin değiştiğinin altını çizdi. Değişen demografik yapıların yanında, Avrupa da nüfusun gittikçe yaşlandığını aktaran Sinem Türüng, perakendecilerin alışverişi hem keyifli hale getirmek hem de sepet ağırlığını artırmak için daha fazla çalışması gerektiğini dile getirdi. En fazla rekabetin olduğu sektörün perakendecilik olduğunu bildiren Türüng, "Artık öyle bir zamanda yaşıyoruz ki, boşanmış kişileri, yaşlıları, çocukları düşünmek ve ona göre üretim yapmak durumundayız. Sağlıklı yaşam ve spor günümüzde büyük önem kazandı. Yine gıda güvenliği günümüzün vazgeçilmezleri arasına girdi. İnsanlar çocuklarına oyuncak alırken kanserojen malzeme olup olmadığına bile bakıyor. Alışverişte keyif almak ve zaman geçirmek istiyor. İlk çıktığında çok ciddi miktarda ödemenin yapıldığı teknolojik cihazlar artık herkes tarafından kullanılabiliyor. Tüketici verildiği değer kadar hizmet almak istiyor" ifadesini kullandı.
Dayanışma ruhu
 Selva Gıda Sana. AŞ. Pazarlama Müdür Yardımcısı Ahmet Nurullah Güler de krizin dünyanın karşılaştığı en büyük yapısal kriz olduğunu bildirdi. Bu krizden yara almamak için bisiklet sürer gibi sürekli pedal çevrilmesi gerektiğinin altını çizen Ahmet Güler, şunları söyledi:
“Dayanışma ruhunu, işbirliği kültürünü geliştirmeli ve yeri üretime öncelik vermeli. 2001 yılından çok farklı bir kriz yaşıyoruz. Bu kriz, dünyanın sanayi devriminden bu güne kadar yaşadığı en büyük yapısal kriz, arz krizidir. Ve kolay geçmeyecek. İç talebi mutlaka canlandırmalıyız. Yerli üretimi korumalıyız. Yeni projeler bulmak zorundayız. Ürünlerin katma değerlerini arttırmalıyız. Yeni projeler geliştirmeli, yeni talep alanları oluşturmalıyız.
Krizin doğurduğu fırsatlarda var. Her sektörde doğal ayıklanmalar oldu. Satın alma maliyetlerinde azalmalar yaşandı. Dayanışma ruhu, işbirliği kültürü ve ortak akıl gelişti.
Selva olarak 2004 yılında itibaren hem Türkiye’de hem de uluslar arası pazarlarda farklılaşmak ve büyümek için çalıştık. Türkiye ve dünyada ilk kez makarnayı pişirme önersine göre sınıflandırdık. Yenilendik. Makarnanın tarifini değiştirdik. Durmadık, yeniliklerin öncüsü olduk. Anadolu’nun geleneksel lezzetlerini, ‘Anadolu Lezzetleri’ adıyla çıkardık. Vakumlu ambalaj sayesinde ilk günkü tazeliğini koruyan irmiği geliştirdik. Şipşak makarnayı çıkardık. Yaptıklarımız ödüllerle taçlandırıldı. Ülkemizin 3. büyük makarna markası olduk. Aynı zamanda Türkiye’nin en büyük makarna ihracatçısı konumundayız.”
 Retail Türkiye Dergisi yazarı İbrahim Pekbay, krizin piyasalara olan yansımalarına değindi.
Büyüğün başarısı garanti değil
 FİMA A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Rauf Arditti, “Uluslararası Perakendecilikte Gelişmelerin Yurtiçine Yansıması” konusunda konferansta görüşlerini dile getirdi.
Organik büyümeye etki
Makro Market Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Songör, krizin Türkiye’ye ve organik büyümeye olan etkilerini anlattı. Songör, “2006 yılında ABD, mortgage sayesinde adeta açık bir şantiye alanı haline geldi. Ancak bu işten çok kâr etmeye başlayan bankalar bir süre sonra bu kredileri işsiz ya da düzensiz gelirlilere de dağıtmaya başladı. Bunu yaparken temel mantık alınan evin kendisinin teminat olmasıydı. Yani banka kredi verecek, borçlu borcunu ödeyemezse evi satacak ve verdiği krediyi hatta daha fazlasını kurtaracaktı. Bankalar bir yandan konut kredileri dağıtırken bir yandan da bu kredileri alacakları karşılığında satmaya başladılar. Ancak, bu sorunlu krediler ödenemeyince, bankalar evlere el koyup satmaya başladılar. Ülke çapında o kadar çok eve el konmuştu ki emlak fiyatları bir anda yarı yarıya, azaldı. Bu durum bankaların birçoğunun batmasına ve birçok insanın işsiz kalmasına neden oldu. Bu gelişmelerin etkisiyle global bir kriz oluştu.
 2008 yılı 1. çeyreğinde gelişme hızı %7,3 iken, 4. çeyrekte % -6,2 küçülmenin yaşanması krizin etkilerinin ne kadar hızlı görüldüğünü göstermektedir. Küresel kriz ile birlikte dünya ticaretindeki daralma ihracata bağımlı Türkiye ekonomisini hızlı bir şekilde etkileyerek krizi derinleştirdi” dedikten sonra şu açıklamada bulundu:
“2009 yılı Ocak-Mart döneminde ihracat gelirleri yüzde 32,94 azaldı.
Krizin asıl etkileri ise üretimde görüldü. Aylık sanayi üretim endeksi 2009 yılı Ocak ayında 2008 yılı Ocak ayına göre yüzde 21,3 oranında düşüş gösterdi. Şubat ayında ise yine 2008 yılının aynı ayına göre yüzde 23,3’lük bir düşüş yaşandı.
Motorlu taşıtlar üretiminde düşüş oranı ise yüzde 60,3 düzeyinde gerçekleşti. İmalat sanayinde kapasite kullanım oranı 2009 yılı Şubat ayında 2008 yılı Şubat ayına göre yüzde 15,5 oranında düştü.
Avrupa’daki ülkeler arasında 2009 FMCG büyümesinin en büyük olduğu ülke Türkiye oldu. Geleneksel ile modern ticaret arasındaki fark gittikçe kapanıyor.”
İzgören&Akın Eğitim ve Danışmanlık Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Şerif İzgören, “Sizin dükkan torunlara kalır mı?” konusunda konuşma yaparken izleyenleri de büyüledi.
Market markalı ürün pazarı büyüyor
 PLAT Başkanı Mete Buyurgan, konuşmasında market markalı ürün pazarının krizde nasıl büyüdüğünü dile getirdi.
Tüketiciye ve taleplerine odaklanın şeklinde konuşmasına başlayan Buyurgan, “Genel fiyatlandırma ve merchandising stratejinizi, tüketicilerin değişen satın alma davranışını yansıtacak, doğru ürün portföyü ve hacmi elde etmenizi sağlayacak şekilde gözden geçirin.
Sürümü az olmayan ancak karlılığı yüksek ve stok maliyeti düşük kategorilere yönelin. Nakdinizi muhafaza edin. Stok ve satış gelirlerinizi yakından takip edin. Gereksiz stok taşımayın. Ürün raf devir hızı en önemli kriter olmalı, giderlerinize odaklanın” dedikten sonra şu bilgileri verdi:
“Unutulmamalıdır ki, böyle dönemlerde piyasalar daha az risk taşıyan ve güçlü şirketleri ödüllendirir. Karlılığınıza katkı yapan ve yapmayan öğeleri iyi saptayın. Karlılığı sorgulamak için lokasyon, ürün, satıcı vb. kırılımları iyi inceleyin. İş modelinizde yüksek performans sergilemeyen öğeleri desteklemek için bugüne kadar kabul görmüş mantığı sorgulayın. Katkı sağlamayan öğeleri katkı yapar hale getiremiyorsanız mutlaka bu öğeleri ortadan kaldırın. Yeniden düzenleme ve yeniden yapılandırmanın zamanıdır. Gereksiz destek bölümlerini birleştirin.
İnsan işgücünüzü yenilemek için uygun bir zaman olduğunu unutmayın.
Düşen gayrimenkul fiyatları, satın alma veya kiralama için önemli fırsatlar sunabilir.
Kabuğunuza çekilmeyin, dışa dönük olun. Tedarik zincirinizi en verimli hale getirmek için tedarikçilerinizle işbirliği yapın. Tedarikçilerinizle pazarlık yapın, sadece en iyi fiyatı almak için değil en iyi hizmeti de almak için. Daha iyi ortaklıklar kurarak risk ve ödülleri paylaşın. Bu sayede kredibiliteniz çok daha yükselecektir. Rekabet içindeki durumunuzu değerlendirin. Bütçelerde kısıntıya gidildiğinde, pazar payınızı kimin ele geçireceğini öğrenmek için rekabet değerlendirmesi yapın.”
İngiltere ve İsviçre’de satılan her iki üründen birinin market markalı ürün olduğunu vurgulayan Buyurgan, “Pazar payının %40’lara ulaştığı üç ülke ise; Almanya, Belçika ve Avusturya. İspanya %40 seviyesine çok yakın, Fransa da bu yönde ilerliyor. Hollanda’daki yeniden güçlenme, market markalarının %30 pazar payına doğru ilerlediğini gösteriyor. Market markaları bazı kategorilerde baskın bir pozisyona ulaştı. İngiltere’de et-balık-kümes hayvanları ve şarküteride, Almanya’da kağıt ürünlerinde; İspanya’da dondurulmuş gıda kategorisinde; İsviçre’de ise dondurulmuş ve taze gıdada market markaları %70’in üzerinde pazar payına yükseldi. Son yılda daha da artan pazar payları İpsos Morı tarafından PLMA ve PLAT için yürütülen tüketici araştırmasının sonuçlarını da destekliyor. Fransa, Almanya ve İngiltere’de 3000 den fazla tüketici anketine dayanan araştırma, tüketicilerin market markaları ile ilişkisinin; fiyat, ekonomik koşullar ve perakende tiplerinin çok ötesine uzandığını keşfetti. üç ülke de farklı perakendecilik modellerine sahip olmakla birlikte, market markalı ürünler hepsinde büyüyor” dedi.
 Konya perakendesi güçleniyor
Konferansta konuşma yapan Sincap Genel Müdürü Ali Tabak ise Konya perakendecilerinin kabına sığmadıklarını, büyük başarı kaydettiklerini söyledi. Birlik ve beraberlik duygusunun Konya’da çok geliştiğini ifade eden Tabak, güç birliklerinin meyvelerini vermeye başladığını kaydetti.
 Her yıl bir konferans
Kapanış konuşmasını yapan Konya PERDER Başkanı Ali Kaya, Konya ekonomisinin büyük bir hızla büyüdüğünü ve geliştiğini, perakende sektörünün de buna bağlı olarak büyük bir ivme kazandığını kaydetti. Kaya, “Bu anlamda ilimizde yapılan İç Anadolu Bölgesi Perakendecilik Konferansı’nın her yıl gerçekleştirmek isteriz. Konferans, sektörümüz ve Konya için çok önemli bir organizasyondur” dedi.
|
