|
İyisiyle kötüsüyle 2011 yılına “hoşçakal” derken, 2012 yılına da “merhaba” dedik.
 Geçen yıl aynı tarihlerde yaptığımız kapak konusunun başlığı ise, “2011 çok iyi, 2012 ise mükemmel geçecek” şeklindeydi. Türkiye hızlı bir büyüme sergiliyor. Çin’den sonra 3. çeyrekte en hızlı büyüyen ülkelerden biriyiz. Tüm bu gelişmelerin ışığı altında sektör uzmanlarına, perakendecilere ve tedarikçilere 2012 yılı beklentilerini sorduk. Ortaya ilgiyle okuyacağınız, okurken de düşüneceğiniz bir yazı çıktı.
2012, karlılık ve verimlilik yılı
 Perakende sektörünün enerji, eğitim, sağlık sektöründen sonra en büyük sektör olduğunu kaydeden 1e1 Genel Müdürü Altan Vural, “Perakende sektörü ülke ekonomisine ciddi katkılar yaparken ciddi sıkıntıları da yaşamaya başlamıştır. Bu yıl %10 civarında bir büyüme ile 2011 yılını tamamlamış olacaktır. Sektör bu yıl hem büyüme hem de toparlanma açısından kayda değer başarılar elde etti. Ancak bu yıl özellikle halka açık şirketlerin 9 aylık bilançoları incelendiğinde kar etmeyen bir sektör olarak maalesef karşımıza çıktı” dedikten sonra şu bilgileri verdi:
“Satışlar özellikle yatırımlar nedeniyle arttı gibi gözüküyor olsa da birebir değerlendirmede çok ciddi bir artışın olmadığını söylemek mümkün. Bu ve bundan sonraki yıllarda sektörün en önemli probleminin karsızlık olduğunu düşünüyorum. Hepimiz hep birlikte kar aramalıyız. Bu nedenle 2012 yılının karlılık ve verimlilik yılı olması için hem federasyonumuz hem de diğer kurumlar odaklanmalı, önümüzdeki yılı kar yılı olarak değerlendirmeliyiz. Sektör, mağaza açmayı en önemli iş olarak görürken mevcut mağazalarının da daha fazla kazanmalarının ve verimli olmalarının hesabını mutlaka yapmalıdır. Yani kısaca Dimyat’a pirince giderken eldeki bulgurdan olmamalıyız. 2012 yılında özellikle yıllardır yılan hikâyesine dönen Perakende Yasası’nın çıkması için tüm perakendeciler güçlerini birleştirerek bu yasanın arkasında durmalı ve bu yasayı çıkarttırmalıdır. Yerellerin önemli olduğu ve İngilizlerin, Almanların, Fransızların cirit attığı bir piyasada, kendi halkını düşünen ve bu topraklarda doğan yerel perakendecilerin desteklendiği bir güç birliği yasası çıkartılmalıdır.”
2011’de hedefler gerçekleşti
 Öncü Marketler Zinciri Yönetim Kurulu Üyesi Erhan Akyol, “Yönetim Kurulu Başkanı’mız M. Raşit Akyol’un liderliğinde icra kurulumuzu vizyonumuz doğrultusunda yapılandırdık. 2011 yılı bizim için büyük beklentilerimizin olduğu ve büyük hedeflerimizin olduğu bir yıldı. 2011 yılında toplam 11 mağaza açıp büyümemizi hızlı bir şekilde gerçekleştirdik” dedikten sonra şunları söyledi:
“2012 ve daha ileriki hedeflerimiz 3 yıl içerisinde bölgesel güç, 5 yıl içerisinde de ulusal güç olma yolunda ilerlemektir.”
Organizenin payı yereller lehine artacak
 Türkiye Cumhuriyetine hem ülke olarak hem sektör bazında baktığımızda perakende olarak önemli başarılarla dolu bir yıl geçirildiğini söyleyen Mopaş Genel Müdürü ve İstanbul PERDER Başkanı Reşat Narman, “Ülkemiz birinci ve ikinci çeyrekte dünyanın en çok büyüyen birinci ve ikinci ülkesi olmuştur. Türkiye 3. çeyrekte yüzde 8.2 büyüyerek Çin’in ardından en hızlı büyümeyi gerçekleştiren 2. ülke olmuştur. Dördüncü çeyrekte bu kadar olmasa da göstergeler önemli bir büyüme ile 2011 yılını tamamlayacaktır. Rakamsal göstergeler göre perakende sektörünün ülke ortalamalarının üzerinde bir başarı göstermiştir” dedikten sonra şu açıklamada bulundu:
“2012 yılından beklentilerimiz ise hem Türkiye’nin hem de perakende sektörünün önemli büyümeler gerçekleştirmesi yönündedir. Pazarda organize payı daha çok artacak. Bu artış yerellerin lehine kazanç sağlayacağı düşüncesindeyiz. Özellikle önümüzdeki süreçte birçok firmanın ulusal oyuncu olma konusunda önemli yatırımlar yapacağını şimdiden gözlemlemekteyiz.”
Tekstil perakendecileri karamsar
Tekstil perakendecileri, 2012 yılında mağaza açma konusunda ince eleyip sık dokuyacaklarını her platformda beyan etmeye başlarken enerjilerini e-ticaretten yana değerlendiriyorlar.
Hotiç Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Hotiç, 2012’de şirket olarak e-ticaret cirolarını yüzde 100 büyütmeyi beklediklerini, bunun yanı sıra 2012 yılında 10-12 mağaza daha açmayı düşündüklerini dile getirdi.
Derimod Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Zaim ise bütün bankacıların “2012 yılında fazla açılmayın” yönünde uyarıda bulunduğuna dikkati çekerek, 2012 yılında 10 tane mağaza yerine 5 mağaza açacaklarını söyledi.
Miroglio Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Ayaydın, 2011 yılının Türkiye ve Türk markaları açısından verimli geçtiğini, 2012’nin ise kendilerini tedirgin ettiğini söylerken 2012 yılında en fazla 10 mağaza açabileceklerini dile getirdi.
2012, zor geçecek
İglo Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı, Benckiser Dünya ve Türkiye kurucusu, Reckitt Benckiser Türkiye Onursal Başkanı Caner Tunaman, 2012 yılıyla ilgili önemli tespitlerde bulundu.
1) Türkiye için “ihracat” ekonomimiz içinde çok önemli bir kalem haline geldi. Hem istihdam yaratıyor hemde döviz. Her ikiside önemli.
2) Ancak, dünya ekonomileri çekiyor. Yani shrink ediyor. Hani yıkandığında bazı çamaşırlar çeker ya, o cins bir çekme.
3) Bu çekme’nin getireceği rekabet sonunda dünya piyasalarında fiyat rekabetine dönüşecek.
4) Hükümetlerin hepsi bizim hükümetimiz gibi proaktif hükümetler değil. Bizim proaktif hükümetimiz inanıyorumki ihracatcımıza nasıl destek olurum diye düşünecek.
5) Belki elektrik desteği, belki vergi desteği gibi teşvikler gelecek. Ancak esas destek döviz kurlarında olacak gibime geliyor.
6) Kurlar yüksek tutulunca ithalatda frenlenmiş olacak. İhracatcılarımızda mallarını hem ucuza satmış olacaklar hemde ceplerine daha çok para koyacaklar.
7) Gel gelelim, kurların yüksek tutulması enflasyonu kamçılayacak.
8) Enflasyonun kamçılanması demek eldeki stokların, verilen vadelerin uzun olup olmadığının, yapılan ödemelerin geciktilip geciktirilmediğinin önemini ortaya çıkaracak.
9) Yani eski günler tabiki geri gelmeyecek ama iş çevrelermiz eski günlerden kalma, nostaljik esintiler ile karşı karşıya kalmaya başlayacaklar.
10) Bundan eminim en çok üreticiler yani sanayi çevreleri zarar görecek.
11) Aracı kesim satıp satamayacağına bakmadan satacağından daha fazla mal almaya çalışacaktır. Satış ekipleri omuzlarındaki hedef tutturma baskısına kısmen de olsa yenilip bu talepleri yerine getireceklerdir.
12) Satılan malın ödeme günü gelince, müşterilerden “valla satışlar düşük biliyorsun, aldığım malın yarısı duruyor, istersen al malı geri vereyim” lafları duyulmaya başlanacak.
13) Satış memurları tarafından verilen tavizler nedeniyle uzayan vadeler esnasındaki enflasyon fiyatları yükseltecek ve müşteriler ellerindeki stok’tan ekstra eflasyon karları yapmaya başlayacaklar.
14) Sattığı malı yerine koymak için yeni mal almaya kalkan müşteriler bakacaklarki aslında pek de ekstra enflasyon karı yapmamışlar. Çünkü bakacaklar, sattığı malın yerine aldığı yeni malın fiyatı yapılan enflasyon karı kadar yükselmiş.
15) Sonunda vadeler daha da yükselecek, işletme sermayleri yetersiz kalmaya başlayacak.
16) Bu sefer, sanayici üretim girdilerini alırken bir evvelki müşterilerin patterni’ni (Örünüm. Hadiselerin bir biri üstüne gele gele gidişat olarak bir resim çıkması.) kendisi uygulamaya başlayacak. Yani ihtiyac fazlası stok almak, geç ödemek vs vs.
17) Bütün bunlar ekonomimizi sıkıntıya sokacak. Eğer devletimiz para basmaz ise, dövize panik zamlar yapmaz ise bütün bu anlattıklarım minimize olurlar ve ekonomimiz az zarar görür.
Ben şahsen Türkiye’ye hükümetimize güveniyorum. İyi ekonomistler tarafından yönetiliyoruz. Hemde çok iyi. Populist baskılara itibar edilmiyor. Parlamentoda kuvvetli bir çoğunluğun iktidar olması istikrar getiriyor. Neticede ekonomistlerimiz cesaretle yapılması gerekeni yapıyorlar. Yani, Avrupa’nın tam aksi bir fotograf bekliyorum ülkemizde. Kötü ekonomistler, koalisyonlar, istikrarsız, kaderleri pamuk ipliğine bağlı iktidarlar bizim hükümetimizin alacağı cesur kararları asla almazlar, alamazlar. Bizim hükümetimiz de daha evvelki tecrübeleriyle gereksiz populizm yapmamanın ekonomik ve politik zaferler getirdiğini gördü ve öğrendi.
Neticede 2012’de belki bir evvelki evredeki krizler kadar teğet geçilmeyecek ancak genede ekonomimiz diğer ülkelere nazaran çok daha teğete yakın geçişler ile bizleri düzlüğe geçirecek. Buna inanıyorum.”
Roubini: “2012 zor bir yıl olacak”
Başta sanayi ülkeleri olmak üzere küresel ekonomiye yön veren ülke ve bölgelerin kendilerini toparlayamaması iyimserliğe yönelik beklentileri boşa çıkarıyor.
Dr. Nourier Roubini, 2012 yılı için de adına yakışır öngörülerde bulundu. Ünlü kâhine göre 2012’de dünya ekonomisini oldukça zorlu bir dönem bekliyor. Avrupa borç sorunuyla boğuşmaya devam edecek, ABD ise yetersiz büyüme rakamlarıyla yetinecek, dünya ekonomisinin motoru durumundaki Çin de ise yavaşlama giderek artacak.
Ünlü kâhinin Türkiye’ye yönelik beklentileri de yüreklere su serpen cinsten değil. Roubini’ye göre 2012’de Türk ekonomisinde yavaşlama işaretleri daha da artacak. Ancak kâhinin en büyük eleştirisi AB’ye yönelik oldu. Roubini felaket senaryolarında hiçbir ülkeyi es geçmezken küresel ekonomiye yönelik uyarılarını şöyle özetliyor: “Kemerlerinizi bağlayın, 2012 çok zor geçecek!”
Tesco Kipa, Türkiye’de büyüme yolunda önemli adımlar atacak
Tesco Kipa olarak 2011 yılının Ağustos ayı mali verilerine göre, cirolarının 1 milyar 3 milyon 818 bin TL olarak gerçekleştiğini söyleyen Tesco Kipa COO’su Ewan McMahon, “Aynı zamanda, mağaza açılışı hedefimize de ulaşmış bulunuyoruz. Şu an 140 olan mağaza sayımız, Kipa ile ilk ortak olduğumuzdaki 5 olan mağaza sayısından çok uzaklarda. Bizi gururlandıran başka bir faktör de, her hafta 1.4 milyon müşterinin mağazalarımızı ziyaret ediyor olması. Asıl hedefimiz, her zamanki gibi, müşterilerimizin sadakatini sağlamaktır” dedikten sonra 2012 yılı beklentilerini şöyle açıkladı:
“Kipa olarak, 2012 yılının Türkiye için heyecan verici olacağını düşünüyoruz. Amerika’dan Tayland’a, Çin’den Çek Cumhuriyeti’ne kadar 14 ülkede faaliyet gösteren Tesco, Türkiye’nin hızlı gelişmesinin bir parçası olmaktan gurur duyuyor. Türkiye, genç nüfusu ve büyüyen ekonomisiyle, bize de birlikte büyüme fırsatı veriyor.
Hem kaliteli, hem de kantite olarak büyümeyi hedeflediklerini kaydeden Ewan McMahon, “Tesco’nun en iyi ve en uygun uygulamalarını- Clubcard ve müşterilerimizi sağlıklı beslenmeye yönlendiren besin değer etiketleri ile yaptığımız gibi Türkiye’ye uyarlamayı sürdüreceğiz. Doğal olarak, daha önce mağaza açmadığımız yeni şehirlere ulaşmayı istiyoruz” dedi.
Hasan Ardıç’a göre en önemli sorun cari açık
2010’dan başlayarak, belki biraz da gecikmeli olarak düşünülen 2012 yılında perakendede yepyeni bir model çalışmasının gerektiği yönünde olduğunu kaydeden Galleria Genel Müdürü Hasan Ardıç, şunları söyledi.
“AB ve Avro Bölgesi’ndeki ekonomik sıkıntıların 2012 ile beraber, belki başlangıçta yeni yıla girişle beraber kısa süreli bir iyimserlik olacak gibi görünse de, 2012 ilkbaharında krize doğru hızlanan bir gidiş olacak görüşünde olmamak pek elde değil. Ancak bu durum olabildiğince ülkemiz sınırları dışında gelişecek. Fakat yaşamın ve ulusal olduğu düşünülen ekonomilerin bile bu derece iç içe olduğu grift globalizmin etkileşiminden kurtulmak kolay değil. Yine de Türkiye, %5,5 üzerinde büyüme gerçekleştirdiği yıllarda krize girmeyecektir ki her ne kadar IMF büyüme tahminleri %2,5’larda olsa da Türkiye’nin %5,5 altında büyüme yapacağını öngörmemekteyiz.“
“Tedbiri elden bırakmayalım”
Organize perakendeciler içinde 2012 yılı beklentilerini açıklayan dergimizin yazarlarından Şefik İşeri, “Önümüzdeki yıl da operasyon karlılığını sağlayamayan zincirler el değiştirecek ve sektörde konsolidasyon devam edecektir. Yeni mağaza açılışları fizibilitelerinde karlılık ön plana çıkacak ve mantar gibi mağaza açma devrine son verilecektir. Organize zincirler kendi iç rekabetlerinin maliyetini ve verimsizlikten doğan giderlerini üreticilere aktaramayacaklar. Müşteri sadakat programlarına ağırlık veren zincirler cirolarını ve karlılıklarını artıracaklardır. Her girişimci uzmanı olduğu alanda yatırım yapmalıdır. Mevcut işini zayıflatacak kaynak transferi ile yapılacak diğer işler girişimciye her zaman zarar verir. 2012 yılı mevcut işlerimizi riske atacak kararlardan kaçınmamız gereken bir yıl olacaktır.”
Parlak Kardeşlere göre piyasa şartları zorlaşıyor
Piyasa şartlarının her geçen gün zorlaştığı bir dönemde olduklarını söyleyen Üçler Market Yönetim Kurulu Üyeleri Cemal ve Kemal Parlak, “Üçler Market olarak bütün zor şartlara rağmen, 2011 yılı için hedeflediğimiz ciroyu %95 oranında gerçekleştirdik. 2011 yılı içerisinde 10. şubemizi de Kozyatağı’nda açarak 10.515 m2’lik satış alanına ulaştık. Lokasyon olarak İstanbul’un nadide semtlerinde; özellikle hizmet reyonlarımızdaki farklılığımızla, müşterilerimize yakınlığımızla ve markalı ürün bulunurluluğumuzla müşterilerimize hizmet vermeye devam ediyoruz. 2012 yılı için bir şeyler söyleyecek olursak, başta da söylediğimiz gibi rekabet yoğunluğundan dolayı piyasa şartları her geçen gün daha da zorlaşıyor. 2012 yılında daha dikkatli, tedbirli ve ihtiyatlı olmamız gerektiğini düşünüyoruz. Özellikle nakit akışına dikkat edilmesi gereken bir yıl olacak. 2012 yılıyla ilgili tüm gelir gider bütçelemesi ve kar tutarları hazırlandı. Üçler Market olarak 2012 yılını profesyonelleşme yılı olarak görüyoruz” dediler.
Toprak: Sektörde hayat var
Perakende sektöründeki müthiş büyümeyi anlatmak için rakamlara bakmanın yeterli olduğunu söyleyen Ekonomi Gazetecileri Derneği Başkanı ve Bugün Gazetesi Ekonomi Müdürü Celal Toprak, “Perakende sektörü 2010’da 187 milyar dolar ciro elde etti. Bu rakamın 2014’te 250 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Türkiye’de 2002’de 60 olan alışveriş merkezi sayısı şu anda 298 ulaştı. Sadece bu iki rakam bile müthiş büyümenin ayrıntısını veriyor. Sektörde hayat var. Ama bu hayatı zedeleyecek riskler de hemen yanıbaşında duruyor” dedi.
KİM: 2012’den umutluyuz
2011’in KİM Marketler Zinciri için her alanda büyüme yılı olduğunu kaydeden. KİM Yönetim Kurulu Başkanı Erol Ersan “İstanbul dışında 9 yeni mağaza açarak yerel mağazacılıktan ulusal bir zincire doğru yol almaya başladık. Yılsonu itibariyle hedeflediğimiz 300 milyon dolar ciroya rahatlıkla ulaşmayı bekliyoruz” dedikten sonra şunları söyledi: “2012 yılı KİM Marketler Zinciri için yeni yatırımlar ve istihdam bakımından olumlu bir yıl olmasını bekliyoruz. Türkiye ekonomisinde yaşanabilecek dalgalanmalara rağmen biz 2012 yılından umutluyuz. Gerek İstanbul’da gerekse de Marmara bölgesi genelinde planladığımız yatırımlarda bir aksama beklemiyoruz. 2012 yılı için 80 mağaza hedefi koyduk. Ciromuzu da 350 milyon dolara çıkarmayı hedefliyoruz. 2012 sonuna kadar hali hazırda 1600 olan personel sayımızı 2000’e çıkarmayı hedefliyoruz.”
Makro’dan 1 milyar TL ciro
2011, her ne kadar istihdam artışı ve sektörde büyüme ortaya koysa da, verimlilik açısından aynı şeyi söylemenin zor olduğunu kaydeden Makro Genel Müdürü Mehmet Songör, “Makro sektörün oldukça üstünde bir büyüme ile cirosunu yüzde 29 artırmayı başardı. 2011’de mağaza sayımızı, 124’ten 156’ya çıkardık. Personel sayımızı ise, 3.800’den 4.900’e ulaştırdık. 2011 de müşteri alanımızı da geliştirdik. Ulusal kanalda en çok büyüyen tek market Makro oldu diyebilirim. 2011 sonu itibariyle en önemli hedefimiz olan 1 milyar TL lik ciro hedefine ulaştık” dedikten sonra şu bilgileri verdi:
“Dünya çapında yaşanan krizi dikkate alarak 2012 yılına biraz temkinli bakmak gerekiyor. Ancak bu sıkıntıların 2012 yılının ortalarında, sona ereceğini umuyorum. Bu süreçte yeni bölgelere ve yeni şehirlere gireceğiz. Marmara, Akdeniz ve Ege Bölgelerinde büyümemiz gerek. Buraları fırsat olarak görüyoruz. Önümüzdeki yıl mağaza sayımızı 200‘e ulaştırmayı hedefliyoruz. Ulusal bir zincir olan Makro‘nun Türkiye’de daha çok ile yayılması hedeflerimiz arasında. Hedeflediğimiz mağaza sayısını dikkate alırsak, çalışan sayımızın, yıl sonunda 6.500’ü bulacağını söyleyebilirim. Yeni dönemde, belki de Ortadoğu pazarı Türkiye için büyük bir fırsat olacak. Arap pazarının 2012’de Türkiye için büyük bir pazar olacağı kanaatindeyim.”
|
