Stres, hayatımız boyunca sıklıkla karşılaştığımız ve çok yakından tanıdığımız bir olgudur. Doğumdan ölüme kadar geçen yaşantımızın her döneminde, çevre ve aile baskısı sonucu stresle tanışırız. Liseden sonra üniversiteyi kazanmak için yaptığımız bütün çalışmalarda mutlaka ailemizin istediği bölümü kazanabilmek adına maximum stresle yükleniriz. Kısacası başlayan stres yaşantımızın son anına kadar devam eder.

İş hayatında ise yaşanılan stresin boyutu ve yoğunluğu biraz farklıdır. Örneğin, bir hata yaptığımızda amirlerimizden azar işitip verilen bir görevi zamanında yapmaya çalışırken; bir girişimci olarak hangi alana, ne kadar yatırım yapacağımıza karar verirken; bir yönetici olarak çalışanlarımızı verimli bir şekilde nasıl yöneteceğimizi düşünüp diğer yöneticilere nasıl davranacağımızı düşünürken; firma ortaklarının bize ters gelen emirlerini az yetki ve yüksek sorumlulukla yerine getirmeye çalışırken stresle kaşı karşıya kalırız.

Peki stresli olduğumuzu nasıl anlarız?

Stresli olduğumuzda bedensel ve davranışsal olarak birçok problemler, değişimler yaşarız. Mesela bedensel belirtiler olarak solunum sayımızda artış yaşanır, kan basıncımız yükselir, kas gerilimi artar, dokunma, duyma, tat alma gibi duyularımız bozulur, iştahsızlık çekeriz veya çok yemek yeriz, sürekli olarak kendimizi yorgun hissederiz, tansiyonumuz düşebilir veya yükselebilir, başımız ağrır, uyku sorunu çekeriz veya haddinden daha fazla uyuruz.

Stres sonucunda oluşan davranışsal belirtilerden bazılarını ise şöyle sıralayabiliriz. Ev ve işyerindeki performansımız düşer, işyerinde kasıtlı olarak eşyalara zarar veririz, erken emekli olmak veya iş değiştirmek isteriz, işe devamsızlık yapmaya başlarız, sosyal ilişkilerimizde bozulmalar ortaya çıkar.

Strese neler sebep olabilir?

• İnsan ilişkileri: iş hayatımızda, ailemizle veya toplumla olan ilişkilerimizin tamamında; ilişkide olduğumuz kişi veya kişilerin bize beklediğimizin dışında davranması durumunda bir içsel çatışma yaşarız. Bu durum strese girmemize neden olur. Örneğin şirketin üst kademesinde çalışan bir yönetici için kendisinden daha tecrübeli bir yöneticinin toplantıda kalkıp bize "sen dünkü çocuksun, karışma işime gibi" sözler sarf etmesi stres sebebidir.

• Zaman baskısı: en büyük stres kaynağıdır. Verilen bir işi bitirmeye çalışmak, sınırlı zamanda bir karar vermeye çalışmak, randevulara söylenen saatte gitmeye çalışmak üzerimizde bir zaman baskısı yaratır. Hedeflenen zamanın bitimine doğru stresimizde artar.

• Düşünce biçimi: beynimize ne komut verirsek bedenimiz ve hareketlerimiz o şekilde yönlenir. Eğer olumsuz komut verirsek düşüncemiz ve hareketlerimizde o doğrultuda gider. Nitekim, sürekli "ben bu işi başaramam", "ben niye iyi bir rapor hazırlayamıyorum", "niye etkin bir yönetici olamıyorum" gibi düşündüğümüzde emin olun ki, aksini yapmamız mümkün olduğu halde yapamayız.

• Hareketsiz hayat: her gün tekrarlanan ve rutin bir çalışma şekli olması, çalışma masamızda hiç ayağa kalkmadan bütün gün bilgisayarın ve evrakların başında günümüzü geçirmek, iş haricinde hiç spor yapmamak hiçbir olumsuz durum yokken dahi farkında olmadan stresimizi arttırabilir.

• Gerginlik: gereğinden fazla kendimize yük bindirerek, plansız hareket ederek ve hayata hep olumsuz yönlerinden bakarak patlayacak bir bomba misali asabiyet, stresimizi aşırı oranda arttırır.

• Uykusuzluk: düzensiz uyku strese neden olan sonuncu unsurdur. Çünkü düzensiz uykunun ardından kendimizi yorgun hissederiz. Yaptığımız işe kolay odaklanamayabiliriz.

---

.

 Diğer...