Özgüven ne demektir? Kelime anlamı olarak özgüven; bir görüşmede görüşmecinin araştırmayı sunarken ve sürdürürken kendine duyması gereken güven olarak tanımlanır. Peki iş hayatında niye özgüvene ihtiyaç duyarız, eksikliğinde neler yaşarız?

Öz güven eksikliği, iş hayatında bir takım sıkıntılara yol açmaktadır. Bu sıkıntılar sırasıyla çekingenlik, stres, risk alamamak, kendini ifade edememek, ikna kabiliyetinin azlığı, topluluk karşısında konuşamamak, yetki verememek, kaygı, sorumluluk alamamaktır.

Özgüveni yüksek olan kişiler hayatta daha fazla rol alırlar yani piyasa tabiriyle daha fazla yük taşırlar. Örneğin özgüveni yüksek bir çobana otlatmak için yirmi adet koyun verseniz, bu çobana koyunlar az gelecektir ve bu çoban elindeki koyunları çoğaltarak adedini en kısa zamanda daha fazla adede çıkartacaktır. Eğer özgüveni olmayan bir çobana da elli adet koyun verseniz, oda gergin ve stresli davranışlarıyla koyunların adedini en kısa zamanda on adede kadar indirecektir.

Başka bir örnek vermek gerekirse aynı bilgi ve beceriye sahip iki kişiye birer işletmenin yöneticiliğini teslim etsek, öz güveni yüksek olan kişi, işini nasıl geliştireceğini, yeni olarak neler yapması, ne gibi projeler üreterek başarısını arttırması gerektiğini düşünür, yani tamamıyla kendisini geliştirmeye odaklanır, öz güveni yüksek olan kişi aynı zamanda motivasyonu yüksek olan kişi demektir. Bu tip kişiler özgüvenlerinin yüksek oluşu nedeniyle sürekli yenilik ararlar, içlerinde bir gelişimcilik duygusu mevcuttur, aynı zamanda yaptıkları işlerden ve hayattan zevk alırlar ve etraflarına da bu enerjiyi yansıtırlar.

Öz güveni eksik olan kişinin ise, beyninde iflas ve zarar görüntüleri vardır, kaygılıdır, gergindir, streslidir, umutsuzdur, büyük düşünemez, yeni projeler üretemez, risk alamaz, cesur davranamaz, negatif enerji yüklüdür, kendisine güvenmediği için başkalarına da güvenemez, bu da işlerinde başarısız olmasına neden olur. Karar verme mekanizması bu kadar olumsuzluğu kaldıramaz, etrafına negatif enerji salar, hem kendini hem de çevresini tedirgin eder.

Öz güven, uçağın motoru gibidir, motor ne kadar güçlü ise verimde o kadar artar, bir kişinin özgüveni nedenli yüksekse, yaptığı işlerdeki başarısı da o denli yüksektir. Özgüveni yüksek olan kişi aldığı kararlarda daha az hata yapar, eğer hata yaparsa da bu kararlarında ısrarcı olmaz ve çabucak vazgeçer, böylece hata yapsa bile egolarının kurbanı olmayarak, tekraren doğruyu bulur. Özgüveni yüksek kişilerde olaylara bakış açısı objektif olur, bu şekilde hata yapma şansı azalır.

Özgüvenin en büyük düşmanı çocuklukta yaşanan aşırı eleştiriler, kötü tecrübeler, baskı, sosyal yaşamın kötü tecrübelerdir. Bu tip negatif ve olumsuz düşünme tarzı kişinin yaşamının bir parçası haline gelmişse, o kişinin kendine güvenme potansiyeli giderek azalmıştır ve bu tip kişilerin yeniden özgüvenlerini kazanması oldukça zaman alır.

Özgüven sadece kişinin iş hayatı için değil bütün yaşantısı için de kendisini başarılı veya başarısız kılan bir temel değerdir. Kişideki özgüven eksikliği özel hayatında da mutsuz olmasına neden olur ve bu kişilerin mutsuzlukları iş hayatlarına da yansır. İşletmelerin ihtiyacı büyüme stratejilerine orantılı olarak yetki alabilecek ve şirketlerini hedeflerine rahatlıkla koşturabilecek nitelikli personellerle çalışmaktır. Hiç birimiz şu anki ortamda iş yapmak yerine bize yük getirecek personelle çalışmayı istemeyiz. O zaman çalıştığımız kişilerin özgüvenleri şiketimizin performansı içinde belirleyici unsurdur, bunu aklımızdan çıkartmayalım.

Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Haziran 2010 - 16. sayısında yayınlanmıştır.