|
330 milyar dolarlık işlemin kayda girmesini sağlayan sektör 2012'yi 2011 kadar parlak olmayan bir 'sindirme' yılı olarak karşılıyor.
Organize perakendeyle 330 milyar dolar kayda girdi, istihdam 600 bini geçti. Türkiye'deki perakende sektörünün büyüklüğünü söylemek güç. Her kaynağa, her kuruma göre değişen bir büyüklük söz konusu. Bu bir yandan data eksikliğinden, diğer yandan da sektörün içine dahil edilenlerin değişmesiyle farklılaşıyor. Türk perakende sektörü hem nüfus artışı nedeniyle büyüyor hem de organize perakendeye kayışın sektörü kayıt altına alması rakamlara yansıyor. Her kaynağa göre büyüklüğü değişen perakende sektörünün 200-220 milyar dolar civarında bir hacme sahip olduğu tahmin ediliyor.
Perakende sektörü hızlı büyüyor ancak 2008'de Lehman Brothers'ın çöküşüyle tırmanan ekonomik kriz nedeniyle dünyanın iştahını kabartan bu büyüme sekteye uğramıştı. Ekonomik krizin 2009'da daha çok hissedilmesi, 2010 ve 2011'i önceki yıllardan sarkan projelerin de devreye girmesiyle 'altın yıllar' olarak tarihe geçirmişti. Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Demeği'nin (AMPD) verilerine göre, 2009 yü sonunda 450 bin kişi olan organize perakende sektörü istihdamım, 2010 yılı sonunda yüzde 15 artışla 70 bin kişi artarak 520 bin olarak gerçekleşmişti. Tüm perakende sektöründe çalışanların sayısı ise 2.5 milyonu geçmişti. 2011 yılında yüzde 10 dolayında büyüme beklentisiyle girilmişti. Alışveriş merkezi (AVM) sayısı 245'e ulaşmış (90'nı İstanbul'da) ve 2011 yılında 60'tan fazla ahş veriş merkezi projesinin daha devreye girmesi bekleniyordu. 2011, perakende sektöründe yüzde 20, giyimde ise yüzde 30 civarında büyüme beklentisiyle girilmiş bir yıldı.
2011 yılı sonu itibarıyla, Türkiye'de 47 şehirde toplam 300 civarında alışveriş merkezi sayısına ulaşıldı. Sektör yılı toplam sekiz milyon metrekare kiralanabilir alan ve 55 bin mağaza üe kapatıyor.
Bu rakamlara bakıldığında 2011 hedeflerinin büyük oranda tuttuğu görünüyor. 2011 yılı için hedefler tuttu ama 2012 yılı için sektör uçuş irtifasını bir miktar düşürdü. 2012 yılı için planlanan alış veriş merkezi yatırımlarının, 2013 yılına sarkacağının sinyalleri şimdiden geliyor. Beklenti son beş yıl içerisinde yüzde 63 büyüyen sektörün 2012'de bir miktar mevcut yatırımların sindirilmesi için i beklemeye geçeceği yönünde. Sektör alçaktan da olsa uçmaya devam edecek ama son yıllarda görmeye alışık olduğumuz gibi çılgın sayılarda mağaza açılışlarıyla karşılaşmayacağız.
 Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Demeği (AMPD) Başkanı Mehmet Nane, perakende sektöründe istihdam ve cironun paralel büyüdüğünü vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:
"Organize perakende sektörü Eylül 2011 ayı itibanyla 577 bin kişiyi istihdam ediyor. Yılsonunda istihdamımız yüzde 15 oranında artış göstermiş olacak. Bu yaklaşık 80 bin kişi. Sektörde son 5 yılda istihdamda yüzde 100 artış yaşandı. Sektörde son 5 yılda yaşanan yüzde 63’lük büyüme üe toplamda 330 milyar dolar işlem hacmi kayıt içine döndü."
Mehmet Nane, "2012 yılının, 2011 kadar parlak geçmemesi beklense de, Türkiye'nin genç ve dinamik bü perakende sektörüne sahip olduğu yadsınamaz. Sektörün hedeflerini daha uzun vadeli koyuyor, geleceğe daha vizyoner bakmaya çalışıyoruz. Sektörümüzün hedeflerini de 2023 vizyonu içerisinde değerlendiriyoruz ve bu doğrultuda çalışıyoruz" diye konuştu.
 Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Yılmaz Yılmaz'da 2011 yılı değerlendirmesi ve 2012 beklentisini şöyle açıkladı:
“2011 için 200 milyar dolar perakende cirosu büyüklüğü bekliyorduk bu fazlasıyla gerçekleşti. Bunun 100 milyar dolardan fazlası modern perakende. Hazır giyim ise, 2011 yılını ciroda yüzde 14-15 artışla kapatıyor. Türkiye'de marka ekonomisi 2011 'de 50 milyar doların üzerine çıktı. 50 binden fazla satış noktasında yaklaşık 3 milyon metrekare satış alanına sahip 160 BMD üyesi 30 milyar doların üzerinde ciro yaptı.
2010 yılında yurtdışında 1858 mağazaya sahip olan BMD üyeleri 31 Ekim 2011 itibarıyla 97 ülkede 2503 mağazada hizmet veriyor. 2011 yılında 1 milyar doların üzerinde markalı ihracat yapan Türkiye'de, bu tutarın 2023'te 10 milyar doları aşması hedefleniyor.
Dünyada ve Türkiye'de 2012 yılı, 201l'e göre daha olumsuz şartlarda yaşanacak. En az etkilenecek şekilde önlemlerimizi aldık. Yine de en az yüzde 15-20 büyüme hedefliyoruz.”
|
