2001 yılında Sanayi ve Ticaret Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu tarafından tarafların görüşüne sunulan ‘Perakendecilik Yasa Tasarısı’nı daha dün gibi hatırlıyorum. O yıllarda da gündeme geldiğinde fırtınalar koparmış, taraflar görüşlerini sert bir şekilde açıklamışlardı. Yasalaşmayacağı belliydi ama tartışması uzun yıllar sürdü. Ak Parti Hükümeti zamanında da Sanayi Bakanı Ali Coşkun, bu tasarıyı yeniden gündeme getirmiş ama yasalaştıramamıştı. Esnaf kesimi o yıllarda hükümete yasanın bir an önce çıkması yönünde baskı yaparken, yabancı devlerde aksi yönde lobicilik faaliyetleri sürdürmüşlerdi. İyi hatırlıyorum Carrefour Bayrampaşa mağazasının açılış kurdelasını kesen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Carrefour CEO’suna eliyle baklava ikram etmişti. Yabancı sermayeyi bu kadar çok destekleyen Başbakan, bu yasanın çıkmasına izin verir miydi? Hiç şüphesiz ki hayır. Zira bende o yıllarda hazırladığımız yayın organında bu yasanın çıkmayacağını yazmıştım.

Bu yasa tasarısı, yeniden ama bu sefer başka bir adla gündeme geldi. Sanayi Bakanı Nihat Ergün, yasa tasarısının çok ama çok değiştiğini defalarca anlattı. Hakikaten de eski tasarıyla uzaktan yakından ilgisi yoktu. Günün koşullarına göre değiştirilmiş, alışveriş merkezleri tasarıda önemli boyutta yer verilmiş. Zaten tasarının da adı, “Alışveriş Merkezleri, Zincir Mağazalar ve Büyük Mağazacılık Kanun Yasa Tasarısı” idi. Bu tasarıdaki maddeleri incelediğimizde hiçbir kesimin memnun olmayacağı açıkça belliydi. Ne bakkallar, ne küçük esnaflar, ne alışveriş merkezleri, ne de yerel zincirler, ne de KOBİ’ler bu tasarıdan memnun değiller. Eski tasarı biraz da olsa küçük esnaf lehine idi. Zaten esnafı koruyacak tek madde alışveriş saatlerine getirilecek sınırlamadan geçecektir. Gece 20.00’de kapanacak marketler, küçük esnafa nefes aldırır. Bakkal, gece 20.00-24.00 arası müthiş ciro yapar. Ama bu 2 saatlik kapama, perakende sektöründe taşları yerinden oynatabilir, istihdam azalabilir. Bu da madalyonun diğer yüzü.

Geçen gün AMPD’nin Swissotel’de yaptığı basın toplantısına katıldım. AMPD Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Nane ve üyeler, toplantıya çok iyi hazırlanmışlardı. Ödevlerine çok iyi çalışmışlardı. Çok profesyonel buldum ve hayran kaldım. Maddeleri tek tek analiz edip görüşlerini bildirdiler. Zaten yasanın bu haliyle çıkması sonucu nelerin olabileceğini gözler önüne serdiler. Benim sorduğum soru üzerine öz markalara getirilecek olan sınırlamanın sektörü ne hale sokacağını üyeler tek tek anlattılar ve Türkiye’den gidebilecek olan markaları sıraladılar.

Önümüzde oldukça önemli günler var. Şimdi Türkiye Perakendeciler Federasyonu’ndan da aynı hamleyi bekliyoruz. Açıklamalar, tasarıya yön verecektir. Belki hükümetin de istediği budur. Ama gerçek olan şu ki kimse tasarıdan bu haliyle memnun değil.

Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Şubat 2010 - 12. sayısında yayınlanmıştır.