Özellikle hızlı büyüyen ve birçok kampanyaya çıkan, rekabette rakibinin yaptığına hızlıca cevap vermeye çalışan birçok firma için stratejik ve taktik kararların çoğunun operasyonel kısa sürede verilmesi gereken kararlara dönüştüğünü gözlemlemekteyiz.

Ürün hareketleri ve talep değişimleri ile ilgili verileri anlık izleme ve konsolide etmenin, oluşan bilgilere göre yakın gelecek ile ilgili daha hızlı öngörülerde bulunmanın önemi her geçen gün artıyor.
Bir işletmedeki kararları stratejik, taktik ve operasyonel kararlar olmak üzere üçe ayırabiliriz. Yeni bir kategori dağılımı oluşturmak, yeni bölgelere girmek, mağaza lokasyon seçimi stratejisi, yeni bir kanal oluşturmak gibi kararları stratejik kararlar olarak değerlendirebiliriz. Yeni kampanya kararı, dönemsel bütçe ve hedefler, hangi ürünlerle çalışılacağına karar verme, tedarikçiler ile özel çalışmaları taktik kararların içerisinde görebiliriz. Günlük ve saatlik iş gücü planlama, siparişlerin verilmesi, anlık sevkiyat planlaması, kampanyaya devam kararının alınması, satılmayan taze gıdada fiyat indirimine gidilmesi gibi kararları da operasyonel kararlar olarak değerledirebiliriz.
Özellikle hızlı büyüyen ve birçok kampanyaya çıkan, rekabette rakibinin yaptığına hızlıca cevap vermeye çalışan birçok firma için stratejik ve taktik kararların çoğunun operasyonel kısa sürede verilmesi gereken kararlara dönüştüğünü gözlemlemekteyiz. Örneğin, çoğu işletme için mağaza yeri seçimi, yer bulma güçlüğü nedeniyle çok hızlı aksiyon alınması gereken anlık bir karardır. Oysa ki mağaza seçiminden önce birçok analizin yapılması gerekmektedir. Eğer aday noktada mağaza açıldığında gelecekte ne olacağını öngören bir analitik çözüm yok ise bu kararların önemli kesiminin negatif dönüşlerle ve belli bir süre sonra mağazanın kapanması ile sonuçlanabildiğini görmekteyiz. Bu noktada, analitik bir yazılım çözümü kullanarak yeni mağaza lokasyon ve demografisi ile ilgili parametreleri ve benzeri segmentteki mağazaların hareket verilerini beraber değerlendirmeye alarak hızlı bir şekilde doğru karara gitmek mümkün olmaktadır. Bahsi geçen çözümler ile harita üzerinde aday noktalar belirlenip, ilgili yerlerde mağaza açılması durumunda nasıl bir performans sergileneceğini kısa sürede öngörme imkanı sağlanmaktadır.
Günlük ve saatlik bazda operasyonel kararları doğru alaşabilmeye götüren yol, satış ve stok verisini anlık olarak izleyebilmek ve nihayetinde talepteki gidişat ve öngörülene göre değişimi anında farkedebilmekten geçmektedir. Tabii ki ürün hareketlerini anında sisteme yansıtabilmek, alınan kararlardaki tutarlılığı artırmaktadır. Gün içerisinde ürün satışları ile ilgili gelen sinyaller, çok satan bir ürünün satışının kesiliyor olması, ürün stok durumu bize hangi ürünün yok satma durumuna düştüğünü verebilmektedir.
Gıda perakendecileri promosyon döneminde promosyona giren ürünlerin stoklarının tükenmesi ve yok satma durumuna düşmelerinden dolayı ciddi ciro kayıplarına uğramaktadır. Böylesi bir duruma düşmeyi engellemek için önceden talebi iyi öngörmek gerekmektedir. Ancak ne yapılırsa yapılsın yeni bir promosyona yönelik çok iyi tahmin yapıyor olmak her zaman mümkün olmamaktadır. Daha önce denenmemiş koşullarla bir promosyon tatbik ediliyorsa talebi doğru tahmin etmek daha da zorlaşmaktadır. Böylesi bir durumda gün içerisindeki sabah satışlarını, anlık verileri ve değişimleri izleyerek stoğu tükenmek üzere olan ürünleri önceden tesbit edip gün içerisinde sevkiyat yapmaya dayalı bir tedarik sistemi kurmak önem kazanmaktadır.
Bir moda perakendecisi için gerektiğinde duyurduğu kampanyanın devamına karar vermek önemli ve genellikle kampanyaların son gününde verilmesi gereken bir karar olarak öne çıkmaktadır. Kampanyanın son gününde satışların seyri ve stok durumunun anlık kontrol edilmesi ile kampanya süresini birkaç gün uzatmaya karar verilebilmektedir. Bu noktada yine satış ve stok verilerine dayalı bir öngörü sistemi kararın doğru alınması ihtimalini güçlendirmektedir.
Özellikle büyük metrekareli mağazalarda mağaza içerisinde dolaşan müşteri sayısı elektronik sistemlerle tesbit edilip, müşteri yoğunluğuna göre yeni kasaların satışa açılmasına karar verilmesi işgücü planlamadaki verimliliği ve müşteri memnuniyetini önemli ölçüde artırmaktadır. Müşterilerin hangi raflar arasında dolaştığı ve durakladığı izlenerek müşterinin hangi ürünlere daha çok ilgisinin olduğu tesbit edilebilmekte ve özellikle promosyon dönemlerinde daha çok ilgi gören ürünlerin sipariş miktarı ve mağaza içi lokasyonu anlık olarak değiştirilebilmektedir.
Dinamik perakendecilikte günlük operasyonu yönetmek, 90 dakikalık futbol maçını yönetmekle neredeyse özdeşleşmiştir. Çok hızlı bir şekilde gerekli değişimlerin yapılması, yeni oyuncuların devreye sokulması ve önlemlerin alınması performansı önemli derecede etkilemektedir. Bu tempoya hızlı cevap verebilmek için tüm perakendicilere analitik desteklerini yanlarından eksik etmemelerini tavsiye ederiz.

Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Şubat 2011 - 24. sayısında yayınlanmıştır.

---

.

 Diğer...