Hiçbir ürünü yok satma lüksümüz yok. Yok sattığımız her ürün, kaybettiğimiz bir müşteri demektir. Mağazamıza fazladan bir müşteri daha getirmek için onca emek ve para harcarken, elimizde var olanı kaybetmek bizi telafisi olmayan noktalara sürükleyebilir.

Perakende sektörü ülke ekonomisinin kalbi olarak görülmektedir. Bu piyasada yaklaşık 200 milyar dolarlık bir alışveriş hacmi söz konusudur. Sektör dinamizmiyle; halkın alım gücünü, refahını ve moralini tüm ülkeye yansıtır. Bu nedenle böylesine büyük bir piyasada satışa sunulan ürün sayısının ve çeşidinin fazla olması, ürünlerin zamanında raflarımızda bulunmamasına yol açabilir. Hal böyle iken tedarik, stok ve envanter yönetimi ile lojistik yönetim artık perakende sektörünün vazgeçilmez kavramları arasında yer almaktadır. Bu kavramları özellikle mevsimsel geçişlerin yaşandığı aylarda dikkate alarak gözden geçirmekte yarar var. Bugün bu konulardan sadece stok ve stoksuzluğu irdelemekte yarar görüyorum. Satın alma kararı verdiği ürünü mağazada bulamayan müşterinin; %43’ü alışverişi hemen keser, %20’si ikame ürün alır, %37’si bir daha o mağazaya gitmez.

Yukarıdaki değerlendirmeden de anlaşıldığı gibi hiçbir ürünü yok satma lüksümüz yok. Yok sattığımız her ürün, kaybettiğimiz bir müşteri demektir. Mağazamıza fazladan bir müşteri daha getirmek için onca emek ve para harcarken, elimizde var olanı kaybetmek bizi telafisi olmayan noktalara sürükleyebilir. Bu nedenle stok konusuna değinmekte yarar var.

Stok, kısaca şöyle tanımlanabilir; satın alma yoluyla elde edilen ürünlerin müşteriye sunulmadan önce bir süre bekletilmesidir.

Stok bulundurmak ya da stoksuzluk aslında işimizin en önemli yanlarından biridir. Çeşitli mağaza ziyaretlerimde karşılaştığım örnekleri anımsayarak; bu sorunun mağazacılıkta çok fazla önem taşıdığına dair inancımı, sizlerle bir kez daha paylaşmak isterim.

Haziran ayının ilk günlerinde, sıcakların da hızla arttığı bir dönemde, reyonlarında 10 önyüz salep bulunduran bir perakendecinin dolaplarında eğer 0,5 litrelik soğuk su yoksa durum inanılmaz derecede kötüdür. İyi bir satış planlaması yapılmadığı ve mevsimsel geçişler de dikkate alınmadığı için bakın perakendeci neler kaybediyor:

a- Sınırlı olan raflarda alternatif ürün satamayarak salepte reyon karlılığından oluyor.

b- Saleple doldurduğu reyonun satış hızı yok denecek kadar azdır, salebe bağladığı sermaye ile toz içecek satabilir ya da yok sattığı toz şekeri reyonuna koyabilir.

c- Satamadığı suyun karı işletme için ne kadar da önemlidir. Bu kardan mahrum kalacaktır.

d- Müşteri soğuk su bulamadığı için, bu noktayı bir daha tercih etmeyecektir.

Kısacası hem imaj hem de para kaybettik.

Bu örnekleri çoğaltmak mümkün. Mağazalarınızın raflarını dolaştığınızda bu tür pek çok manzara ile karşılaşabilirsiniz. Eğer stoğunuzu takip etmiyorsanız ilk bakışta dolu görünen reyonunuzda, bir sürü kahverengi ayakkabı boyası, kahverengi çorap vs. gözünüze çarpacaktır. Çünkü stok ve satış planlaması yapılmadığından siyah ayakkabı boyası çoktan tükenmiş, lacivert ve siyah çorapların yerinde uzun süre bekleyen diğer çeşitler konulmuştur. Siz de kendinize soracaksınız ‘benim satışlarım niye artmıyor’ diye, işte cevabı reyonlarınızda.

Ayrıca aşırı stok beraberinde sermayeyi bağlayacağı gibi depolama maliyeti ve iade oranınızı da arttıracaktır. Bir süre sonra da hızlı gıda ürünlerinde ve marka ürünlerde yok satmaya başlayacaksınız. Aman dikkat! Bunun karşılığı da stoksuzluk=müşteri mutsuzluğu ve kaybedilen müşteri. Tabi mevsimsel geçişleri de çok iyi analiz etmeliyiz. Sizce ocak ayı içecek stokları ile haziran stokları aynı mı olmalı?

Haydi dostlar reyonlarımızı bir de yukarıdaki cepheden inceleyelim. Kim bilir karşımıza neler çıkacak? Hadi hayırlısı.

Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Haziran 2009 - 4. sayısında yayınlanmıştır.

---

.

 Diğer...